Wednesday, 30 September 2026

كِتَابُ الطَّهَارَةِ ഉംദതുൽ അഹ്കാം ദർസ് ഒന്ന് :(من دروس عمدة الأحكام لعبد الغني المقدسي رحمه الله )

അൽ കിതാബ് പഠനം
https://shamela.ws/book/6075/4#p1
*ഉംദതുൽ അഹ്കാം ദർസ് ഒന്ന്* :
(من دروس عمدة الأحكام لعبد الغني المقدسي رحمه الله )
كِتَابُ الطَّهَارَةِ
ശുദ്ധീകരണത്തിന്റെ അധ്യായം
*​ഹദീസ് ഒന്ന് :*
١ - عَنْ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ - رضي الله عنه - قَالَ: سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ - ﷺ - يَقُولُ: (*إنَّمَا الأَعْمَالُ بِالنِّيَّاتِ* - وَفِي رِوَايَةٍ: بِالنِّيَّةِ - *وَإِنَّمَا لِكُلِّ امْرِئٍ مَا نَوَى , فَمَنْ كَانَتْ هِجْرَتُهُ إلَى اللَّهِ وَرَسُولِهِ , فَهِجْرَتُهُ إلَى اللَّهِ وَرَسُولِهِ , وَمَنْ كَانَتْ هِجْرَتُهُ إلَى دُنْيَا يُصِيبُهَا أَوْ امْرَأَةٍ يَتَزَوَّجُهَا , فَهِجْرَتُهُ إلَى مَا هَاجَرَ إلَيْهِ*) .
1 - ഉമർ ബിൻ അൽ-ഖത്താബ് - رضي الله عنه - ൽ നിന്ന് നിവേദനം: അല്ലാഹുവിന്റെ റസൂൽ - ﷺ - പറയുന്നതായി ഞാൻ കേട്ടു: "തീർച്ചയായും കർമ്മങ്ങൾ നിയ്യത്തുകൾ (ഉദ്ദേശ്യങ്ങൾ) അനുസരിച്ചാണ് ഉള്ളത് - മറ്റൊരു നിവേദനത്തിൽ: നിയ്യത്ത് അനുസരിച്ചാണ് - ഓരോ വ്യക്തിക്കും അവൻ ഉദ്ദേശിച്ചത് മാത്രമാണുള്ളത്. അതിനാൽ ആരുടെ ഹിജ്റ (സ്വദേശത്യാഗം) അല്ലാഹുവിലേക്കും അവന്റെ റസൂലിലേക്കുമാണോ, അവന്റെ ഹിജ്റ അല്ലാഹുവിലേക്കും അവന്റെ റസൂലിലേക്കുമാണ്. എന്നാൽ ആരുടെ ഹിജ്റ അവൻ നേടിയെടുക്കുന്ന ഏതെങ്കിലും ഭൗതിക നേട്ടത്തിലേക്കോ, അല്ലെങ്കിൽ അവൻ വിവാഹം കഴിക്കുന്ന ഏതെങ്കിലും സ്ത്രീയിലേക്കോ ഉദ്ദേശിച്ചാണെങ്കിൽ അവന്റെ ഹിജ്റ അവൻ ഏതിലേക്കാണോ ഹിജ്റ പോയത് അതിലേക്ക് മാത്രമായിരിക്കും."

ലഘു വിവരണം :
النيةُ: القصدُ والعزمُ على الشيء.
നിയ്യത്ത് (النيةُ): ഒരു കാര്യത്തിനായുള്ള ഉദ്ദേശ്യവും ദൃഢനിശ്ചയവുമാണ്.

*​ഹദീസ് രണ്ട് :*
٢ - عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ - رضي الله عنه - قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ - ﷺ -: ( *لا يَقْبَلُ اللَّهُ صَلاةَ أَحَدِكُمْ إذَا أَحْدَثَ حَتَّى يَتَوَضَّأَ*)
2 - അബൂഹുറൈറ - رضي الله عنه - ൽ നിന്ന് നിവേദനം: അല്ലാഹുവിന്റെ റസൂൽ - ﷺ - അരുളി: "നിങ്ങളിലൊരാൾ ചെറിയ അശുദ്ധിയായാൽ അവൻ വുദൂഅ് ചെയ്യുന്നത് വരെ അല്ലാഹു അവന്റെ നമസ്കാരം സ്വീകരിക്കുകയില്ല."

​ലഘു വിവരണം :
أَحدثَ: حصل منه الحدثُ، وهو الخارجُ منْ أَحدِ السبيلينِ أَوغيرهِ منْ نواقض الوُضوءِ
അഹ്ദഥ (أَحدثَ): ചെറിയ അശുദ്ധിയുണ്ടാവുക; അതായത് രണ്ടു വഴികളിൽ കൂടി വല്ലതും പുറത്ത് വരികയോ
(മല-മൂത്ര ദ്വാരങ്ങളിൽ കൂടി ) വുദൂഇനെ മുറിക്കുന്ന മറ്റുകാര്യങ്ങൾ  ഉണ്ടാവുകയോ ചെയ്യുക.

*​ഹദീസ് മൂന്ന് :*
٣ - عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرِو بْنِ الْعَاصِ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وَعَائِشَةَ - رضي الله عنهم - قَالُوا: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ - ﷺ -: (*وَيْلٌ لِلأَعْقَابِ مِنَ النَّارِ*) .
3 - അബ്ദുല്ലാഹി ബിൻ അംറ് ബിൻ അൽ-ആസ്, അബൂഹുറൈറ, ആഇശ - رضي الله عنهم - എന്നിവരിൽ നിന്ന് നിവേദനം: അവർ പറഞ്ഞു: അല്ലാഹുവിന്റെ റസൂൽ - ﷺ - അരുളി: "കാൽപാദങ്ങളുടെ പിൻഭാഗങ്ങൾക്ക് (പാദങ്ങളിലെ ഉപ്പൂറ്റികൾക്ക്) നരകാഗ്നിയിൽ നിന്നുള്ള നാശം!"

​ലഘു വിവരണം :
الويلُ: العذابُ والهلاكُ، وجاءَ في بعضِ الآثارِ أَنَّه وادٍ في جهنم.
അൽ-വൈൽ (الويلُ): ശിക്ഷയും നാശവുമാണ്. ചില നിവേദനങ്ങളിൽ ഇത് നരകത്തിലെ ഒരു താഴ്വരയാണെന്നും വന്നിട്ടുണ്ട്.
​الأَعقاب: جمعُ عَقِبٍ، وهو مُؤَخَّرُ القَدَمِ. والمرادُ أَصحابُها.
അൽ-അഅ്ഖാബ് (الأَعقاب): 'അഖിബ്' എന്നതിന്റെ ബഹുവചനമാണ്. അതായത് കാൽപാദത്തിന്റെ പിൻഭാഗം (ഉപ്പൂറ്റി). വുദൂഇൽ / കുളിയിൽ അത് ശരിയായി കഴുകാത്ത അതിന്റെ ഉടമസ്ഥരാണ് ഇവിടെ ഉദ്ദേശ്യം.

*​ഹദീസ് നാല് :*
٤ - عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ - رضي الله عنه -: أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ - ﷺ - قال: ( *إذَا تَوَضَّأَ أَحَدُكُمْ فَلْيَجْعَلْ فِي أَنْفِهِ مَاءً , ثُمَّ لِيَنْتَثِرْ , وَمَنْ اسْتَجْمَرَ فَلْيُوتِرْ , وَإِذَا اسْتَيْقَظَ أَحَدُكُمْ مِنْ نَوْمِهِ فَلْيَغْسِلْ يَدَيْهِ قَبْلَ أَنْ يُدْخِلَهُمَا فِي الإِنَاءِ ثَلاثاً، فَإِنَّ أَحَدُكُمْ لا يَدْرِي أَيْنَ بَاتَتْ يَدُهُ*) .
4 - അബൂഹുറൈറ - رضي الله عنه - ൽ നിന്ന് നിവേദനം: അല്ലാഹുവിന്റെ റസൂൽ - ﷺ - അരുളി: "നിങ്ങളിലാരെങ്കിലും വുദൂഅ് ചെയ്താൽ (ചെയ്യുമ്പോൾ) മൂക്കിൽ വെള്ളം കേറ്റുകയും, പിന്നീട് അത് കളയുകയും ചെയ്യട്ടെ. കല്ല് ഉപയോഗിച്ച് മ ശുചീകരണം നടത്തുന്നവർ (استنجاء) ഒറ്റയാക്കട്ടെ. നിങ്ങളിലാരെങ്കിലും ഉറക്കത്തിൽ നിന്ന് ഉണർന്നാൽ, തന്റെ ഇരു കൈകളും പാത്രത്തിൽ മുക്കുന്നതിന് മുമ്പ് മൂന്ന് തവണ കഴുകട്ടെ. കാരണം, രാത്രിയിൽ തന്റെ കൈ എവിടെയായിരുന്നുവെന്ന് അവൻ അറിയുന്നില്ല."
​وَفِي لَفْظٍ لِمُسْلِمٍ: ((فَلْيَسْتَنْشِقْ بِمِنْخَرَيْهِ مِنَ الْمَاءِ)
മുസ്‌ലിമിന്റെ ഒരു റിപ്പോർട്ടിൽ ഇങ്ങനെയാണുള്ളത്: "അവൻ തന്റെ രണ്ടു മൂക്കുകളിലൂടെയും വെള്ളം ഉള്ളിലേക്ക് വലിച്ച് കേറ്റട്ടെ."
​وَفِي لَفْظٍ: (مَنْ تَوَضَّأَ فَلْيَسْتَنْشِقْ) .
മറ്റൊരു റിപ്പോർട്ടിൽ: "വുദൂഅ് ചെയ്യുന്നവൻ മൂക്കിലേക്ക് വെള്ളം വലിച്ച് കേറ്റട്ടെ."

​ലഘു വിവരണം :
لِينْتثِرْ: يعني يُخرجُ الماءَ منْ أَنفِهِ، بعدَ إِدخاله فيهِ، وهو الاستنشاقُ.
ലീയൻതഥിർ (لِينْتثِرْ): അതായത് മൂക്കിലേക്ക് വെള്ളം കേറ്റിയതിന് (ഇസ്തിൻശാഖിന്) ശേഷം അത് പുറത്തേക്ക് കളയുക.
​استجمرَ: استعملَ الحجارةَ في مسحِ البولِ والغائطِ.
ഇസ്തജ്മറ (استجمرَ): മലമൂത്ര വിസർജ്ജനത്തിന് ശേഷം ശുചീകരണത്തിനായി കല്ലുകൾ ഉപയോഗിക്കുക.
​فلْيوتِرْ: أَيْ لِيُنْهِ استجمارَه على وِترٍ، ثلاثٍ أَوخمسٍ أَوأَكثرَ.
ഫൽ യൂതിർ (فلْيوتِرْ): അതായത് കല്ലുകൾ കൊണ്ടുള്ള ശുചീകരണം മൂന്നോ അഞ്ചോ അതിലധികമോ ആയി ഒറ്റയായ എണ്ണത്തിൽ അവസാനിപ്പിക്കുക.
​فَلْيَستنشقْ: الاستنشاقُ هو إِدخالُ الماء في الأَنفِ ثمَّ نثْرُهُ خارِجَهُ.
ഫൽ യസ്തൻശിഖ് (فَلْيَستنشقْ): ഇസ്തിൻശാഖ് എന്നാൽ മൂക്കിലേക്ക് വെള്ളം കയറ്റുകയും പിന്നീട് അത് പുറത്തേക്ക് ചിന്തിക്കളയുകയുമാണ്.

*​ഹദീസ് അഞ്ച് :*
٥ - عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ - رضي الله عنه -: أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ - ﷺ - قَالَ: (:*لا يَبُولَنَّ أَحَدُكُمْ فِي الْمَاءِ الدَّائِمِ الَّذِي لا يَجْرِي , ثُمَّ يَغْتَسِلُ مِنْهُ*) وَلِمُسْلِمٍ: ( *لا يَغْتَسِلُ أَحَدُكُمْ فِي الْمَاءِ الدَّائِمِ وَهُوَ جُنُبٌ*) .
5 - അബൂഹുറൈറ - رضي الله عنه - ൽ നിന്ന് നിവേദനം: അല്ലാഹുവിന്റെ റസൂൽ - ﷺ - അരുളി: "നിങ്ങളിലൊരാളും ഒഴുകാത്ത കെട്ടിക്കിടക്കുന്ന വെള്ളത്തിൽ മൂത്രമൊഴിക്കരുത്; പിന്നീട് അതിൽ നിന്ന് കുളിക്കുകയും ചെയ്യരുത്." മുസ്‌ലിമിന്റെ റിപ്പോർട്ടിൽ ഇങ്ങനെയാണുള്ളത്: "നിങ്ങളിലൊരാളും വലിയ അശുദ്ധിയുള്ളവനായിരിക്കെ  കെട്ടിക്കിടക്കുന്ന വെള്ളത്തിൽ കുളിക്കരുത്."

​ലഘു വിവരണം :
الماءُ الدائمُ: المستَقِرُّ في مكانِهِ كالغُدرانِ والبِرَكِ.
അൽ-മാഉദ്ദാഇം (الماءُ الدائمُ): ചളക്കുളങ്ങൾ, കുളങ്ങൾ എന്നിവ പോലെ ഒരു സ്ഥലത്ത് ഒഴുകാതെ കെട്ടിക്കിടക്കുന്ന വെള്ളം.
​جُنُبٌ: الجُنُبُ، مَنْ أَصابته الجنابةُ، يطلقُ على المُذَكَّرِ والمُؤَنَّثِ، والفردِ والجماعةِ.
ജുനുബ് (جُنُبٌ): വലിയ അശുദ്ധി (ജനാബത്ത്) സംഭവിച്ചയാൾ. ഇത് ആൺ, പെൺ വ്യത്യാസമില്ലാതെയും ഏകവചനത്തിനും ബഹുവചനത്തിനും ഒരുപോലെ ഉപയോഗിക്കുന്നു.

*​ഹദീസ് ആറ് :*
٦ - عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ - رضي الله عنه -، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ - ﷺ - قَالَ: ( *إذَا شَرِبَ الْكَلْبُ فِي إنَاءِ أَحَدِكُمْ فَلْيَغْسِلْهُ سَبْعاً*) .
6 - അബൂഹുറൈറ - رضي الله عنه - ൽ നിന്ന് നിവേദനം: അല്ലാഹുവിന്റെ റസൂൽ - ﷺ - അരുളി: "നിങ്ങളിലൊരാളുടെ പാത്രത്തിൽ നിന്ന് നായ കുടിച്ചാൽ അവൻ അത് ഏഴ് തവണ കഴുകട്ടെ."
​وَلِمُسْلِمٍ: (أُولاهُنَّ بِالتُّرَابِ) .
മുസ്‌ലിമിന്റെ റിപ്പോർട്ടിൽ: "അവയിൽ ആദ്യത്തേത് മണ്ണ് കൊണ്ടായിരിക്കണം." എന്ന് കൂടിയുണ്ട്.

*​ഹദീസ് ഏഴ് :*
٧ - وَلَهُ فِي حَدِيثِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُغَفَّلٍ: أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ - ﷺ - قَالَ: ( *إذَا وَلَغَ الْكَلْبُ فِي الإِناءِ فَاغْسِلُوهُ سَبْعاً وَعَفِّرُوهُ الثَّامِنَةَ بِالتُّرَابِ*) .
7 - അബ്ദുല്ലാഹി ബിൻ മുഗഫ്ഫലിന്റെ ഹദീസിൽ മുസ്‌ലിം നിവേദനം ചെയ്യുന്നു: അല്ലാഹുവിന്റെ റസൂൽ - ﷺ - അരുളി: "നായ പാത്രത്തിൽ നാക്കിട്ട് കുടിച്ചാൽ നിങ്ങൾ അത് ഏഴ് തവണ കഴുകുകയും എട്ടാമത്തേതിൽ മണ്ണ് പുരട്ടുകയും ചെയ്യുക."

​ലഘു വിവരണം :
ولَغَ: شَرِبَ بطَرَفِ لسانِهِ
വലഗ (ولَغَ): നാക്കിന്റെ അറ്റം കൊണ്ട് കുടിച്ചു.
​عَفِّروهُ: التعفيرُ: التمريغُ في العَفْرِ وهو الترابُ.
അഫ്ഫിറൂഹു (عَفِّروهُ): തഅ്ഫീർ എന്നാൽ മണ്ണിൽ തേച്ചുരക്കുക. (അൽ-അഫ്ര് എന്നാൽ മണ്ണ്).

*​ഹദീസ് എട്ട് :*
٨ - عَنْ حُمْرَانَ مَوْلَى عُثْمَانَ بْنِ عَفَّانَ - رضي اللهُ عنهما -: ( *أَنَّهُ رَأَى عُثْمَانَ دَعَا بِوَضُوءٍ , فَأَفْرَغَ عَلَى يَدَيْهِ مِنْ إنَائِهِ , فَغَسَلَهُمَا ثَلاثَ مَرَّاتٍ، ثُمَّ أَدْخَلَ يَمِينَهُ فِي الْوَضُوءِ , ثُمَّ تَمَضْمَضَ وَاسْتَنْشَقَ وَاسْتَنْثَرَ، ثُمَّ غَسَلَ وَجْهَهُ ثَلاثاً , وَيَدَيْهِ إلَى الْمِرْفَقَيْنِ ثَلاثاً , ثُمَّ مَسَحَ بِرَأْسِهِ , ثُمَّ غَسَلَ كِلْتَا رِجْلَيْهِ ثَلاثاً , ثُمَّ قَالَ: رَأَيْتُ النَّبِيَّ - ﷺ - يَتَوَضَّأُ نَحْوَ وُضُوئِي هَذَا، وَقَالَ: مَنْ تَوَضَّأَ نَحْوَ وُضُوئِي هَذَا , ثُمَّ صَلَّى رَكْعَتَيْنِ , لا يُحَدِّثُ فِيهِمَا نَفْسَهُ غُفِرَ لَهُ مَا تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِهِ*) .
8 - ഉഥ്മാൻ ബിൻ അഫ്ഫാന്റെ അടിമയായിരുന്ന ഹുംറാനിൽ - رضي اللهُ عنهما - നിന്ന് നിവേദനം: ഉഥ്മാൻ - رضي الله عنه - വുദൂഇനുള്ള വെള്ളം വരുത്തുന്നത് അദ്ദേഹം കണ്ടു. തുടർന്ന് അദ്ദേഹം തന്റെ പാത്രത്തിൽ നിന്ന് ഇരു കൈകളിലേക്കും വെള്ളമൊഴിച്ച് മൂന്ന് തവണ കഴുകി. പിന്നീട് വുദൂഇന്റെ വെള്ളത്തിൽ തന്റെ വലതുകൈ മുക്കി വായ കൊപ്ലിക്കുകയും മൂക്കിൽ വെള്ളം കേറ്റി ചീറ്റുകയും ചെയ്തു. പിന്നീട് മൂന്ന് തവണ മുഖം കഴുകി, ഇരു കൈകളും  കൈമുട്ടുകൾ വരെ മൂന്ന് തവണ വീതം കഴുകി. പിന്നീട് തല തടവി. അതിനുശേഷം ഇരു കാലുകളും മൂന്ന് തവണ കഴുകി. അതിനുശേഷം അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു: നബി - ﷺ - എന്റെ ഈ വുദൂഅ് പോലെ വുദൂഅ് ചെയ്യുന്നത് ഞാൻ കണ്ടിട്ടുണ്ട്. നബി - ﷺ - അരുളിയിരിക്കുന്നു: "ആരെങ്കിലും എന്റെ ഈ വുദൂഅ് പോലെ വുദൂഅ് ചെയ്യുകയും, തുടർന്ന് മനസ്സിൽ മറ്റു കാര്യങ്ങളൊന്നും ചിന്തിക്കാതെ രണ്ട് റക്അത്ത് നമസ്കരിക്കുകയും ചെയ്താൽ അവന്റെ മുൻകാല പാപങ്ങൾ പൊറുക്കപ്പെടുന്നതാണ്."

​ലഘു വിവരണം :
بِوَضوءٍ: الوَضوءُ بفتحِ الواوِ، معناه الماءُ الذي يتوضأُ بِهِ، وبضمِّها، فعلُ الوُضوءِ.
ബി-വദൂഇൻ (بِوَضوءٍ): 'വാവ്' എന്ന അക്ഷരത്തിന് ഫത്ഹ് നൽകി 'വദൂഅ്' എന്ന് വായിച്ചാൽ വുദൂഅ് ചെയ്യാനുള്ള വെള്ളം എന്നാണർത്ഥം. 'വാവ്' എന്ന അക്ഷരത്തിന് ദമ്മ നൽകി 'വുദൂഅ്' എന്ന് വായിച്ചാൽ വുദൂഅ് ചെയ്യുന്ന പ്രവർത്തനം എന്നാണ് അർത്ഥം.

*​ഹദീസ് ഒമ്പത് :*
٩ - عَنْ عَمْرِو بْنِ يَحْيَى الْمَازِنِيِّ عَنْ أَبِيهِ قَالَ: ( *شَهِدْتُ عَمْرَو بْنَ أَبِي حَسَنٍ سَأَلَ عَبْدَ اللَّهِ بْنِ زَيْدٍ عَنْ وُضُوءِ النَّبِيِّ - ﷺ -؟ فَدَعَا بِتَوْرٍ مِنْ مَاءٍ , فَتَوَضَّأَ لَهُمْ وُضُوءَ رَسُولِ اللَّهِ - ﷺ - فَأَكْفَأَ عَلَى يَدَيْهِ مِنْ التَّوْرِ , فَغَسَلَ يَدَيْهِ ثَلاثاً , ثُمَّ أَدْخَلَ يَدَهُ فِي التَّوْرِ , فَمَضْمَضَ وَاسْتَنْشَقَ وَاسْتَنْثَرَ ثَلاثاً بِثَلاثِ غَرْفَاتٍ , ثُمَّ أَدْخَلَ يَدَهُ فَغَسَلَ وَجْهَهُ ثَلاثاً , ثُمَّ أَدْخَلَ يَدَهُ فِي التَّوْرِ , فَغَسَلَهُمَا مَرَّتَيْنِ إلَى الْمِرْفَقَيْنِ ثُمَّ أَدْخَلَ يَدَهُ فِي التَّوْرِ , فَمَسَحَ رَأْسَهُ , فَأَقْبَلَ بِهِمَا وَأَدْبَرَ مَرَّةً وَاحِدَةً، ثُمَّ غَسَلَ رِجْلَيْهِ*) .
9 - അംറു ബിൻ യഹ്‌യാ അൽ-മാസിനിയ്യ് തന്റെ പിതാവിൽ നിന്ന് നിവേദനം ചെയ്യുന്നു: അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു: അംറു ബ്നു അബീ ഹസൻ, അബ്ദുല്ലാഹി ബിൻ സൈദിനോട് നബി - ﷺ - യുടെ വുദൂഇനെക്കുറിച്ച് ചോദിക്കുന്നത് ഞാൻ കണ്ടു. അപ്പോൾ അദ്ദേഹം ഒരു ചെറിയ പാത്രത്തിൽ വെള്ളം വരുത്തി, നബി - ﷺ - യുടെ വുദൂഅ് അവർക്ക് കാണിച്ചുകൊടുത്തു. അദ്ദേഹം പാത്രത്തിൽ നിന്ന് ഇരു കൈകളിലേക്കും വെള്ളം ചായ്ച്ചൊഴിച്ച് മൂന്ന് തവണ കഴുകി. പിന്നീട് പാത്രത്തിലേക്ക് കൈമുക്കി, മൂന്ന് അള്ളി വെള്ളം കൊണ്ട് മൂന്ന് തവണ വായ കൊപ്ലിക്കുകയും മൂക്കിൽ വെള്ളം കേറ്റി ചിന്തുകയും ചെയ്തു. പിന്നീട് പാത്രത്തിലേക്ക് കൈമുക്കി മൂന്ന് തവണ മുഖം കഴുകി. പിന്നീട് പാത്രത്തിലേക്ക് കൈമുക്കി കൈമുട്ടുകൾ വരെ ഇരു കൈകളും ഈരണ്ട് തവണ കഴുകി. പിന്നീട് പാത്രത്തിലേക്ക് കൈമുക്കി തല തടവി; ഇരു കൈകളും കൊണ്ട് മുന്നിൽ നിന്ന് പിന്നോട്ടും പിന്നീട് മുന്നോട്ടും ഒരു തവണ തടവി. പിന്നീട് ഇരു കാലുകളും കഴുകി.
​وَفِي رِوَايَةٍ: (بَدَأَ بِمُقَدَّمِ رَأْسِهِ , حَتَّى ذَهَبَ بِهِمَا إلَى قَفَاهُ , ثُمَّ رَدَّهُمَا حَتَّى رَجَعَ إلَى الْمَكَانِ الَّذِي بَدَأَ مِنْهُ) .
മറ്റൊരു നിവേദനത്തിൽ: "അദ്ദേഹം തലയുടെ മുൻഭാഗത്ത് നിന്ന് തടവൽ തുടങ്ങി ഇരു കൈകളും പിൻകഴുത്ത് വരെ കൊണ്ടുപോയി. പിന്നീട് തുടങ്ങിയ സ്ഥാനത്തേക്ക് തന്നെ തിരികെ കൊണ്ടുവന്നു." എന്ന് കൂടിയുണ്ട്.
​وَفِي رِوَايَةٍ (أَتَانَا رَسُولُ اللَّهِ - ﷺ - فَأَخْرَجْنَا لَهُ مَاءً فِي تَوْرٍ مِنْ صُفْرٍ) . التَّوْرُ: شِبْهُ الطَّسْتِ.
മറ്റൊരു നിവേദനത്തിൽ: "ഞങ്ങളുടെ അടുക്കൽ അല്ലാഹുവിന്റെ റസൂൽ - ﷺ - വന്നു. അപ്പോൾ ഞങ്ങൾ പിച്ചള പാത്രത്തിൽ അവിടുത്തേക്ക് വെള്ളം എടുത്തു നൽകി." (തൗർ എന്നാൽ താലത്തിന് സമാനമായ പാത്രമാണ്).

​ലഘു വിവരണം :
التَّورُ: هو إِناءٌ صغيرٌ.
അത്തൗർ (التَّورُ): ഒരു ചെറിയ പാത്രം.
​فأَكْفَأَ على يديْهِ: أَمالَ وصَبَّ على يديْهِ.
ഫ-അക്ഫഅ് അലാ യദയ്ഹി (فأَكْفَأَ على يديْهِ): ഇരു കൈകളിലേക്കും പാത്രം ചായ്ച്ച് വെള്ളം ഒഴിച്ചു.
​قَفَاهُ: مُؤَخِّرَةُ رِأْسِهِ.
ഖഫാഹു (قَفَاهُ): തലയുടെ പിൻഭാഗം (പിൻകഴുത്ത്).
​منْ صُفْرٍ: هوَ نوعٌ منَ النُّحاسِ.
മിൻ സ്വുഫ്റിൻ (منْ صُفْرٍ): ഒരു തരം ചെമ്പ് (പിച്ചള).

*​ഹദീസ് പത്ത് :*
١٠ - عَنْ عَائِشَةَ - رضي الله عنها - قَالَتْ: ( *كَانَ رَسُولُ اللَّهِ - ﷺ - يُعْجِبُهُ التَّيَمُّنُ فِي تَنَعُّلِهِ , وَتَرَجُّلِهِ , وَطُهُورِهِ , وَفِي شَأْنِهِ كُلِّهِ*) .
10 - ആഇശ - رضي الله عنها - ൽ നിന്ന് നിവേദനം, അവർ പറഞ്ഞു: "ചെരുപ്പ് ധരിക്കുമ്പോഴും, മുടി ചീകുമ്പോഴും, ശുദ്ധീകരണം വരുത്തുമ്പോഴും, തന്റെ എല്ലാ നല്ല കാര്യങ്ങളിലും വലതുഭാഗം മുന്തിക്കുന്നത് അല്ലാഹുവിന്റെ റസൂലിന് - ﷺ - ഏറെ ഇഷ്ടമായിരുന്നു."

​ലഘു വിവരണം :
يعجبُهُ التَّيَمُنُ: استعمالُ اليدِ اليمينِ، والبَدْءُ باليمينَ في كلِّ ماهو شريفٌ وطاهرٌ وطيبٌ.
യുഅ്ജിബുഹു അത്-തയാമുൻ (يعجبُهُ التَّيَمُنُ): ആദരണീയവും ശുദ്ധവും നല്ലതുമായ എല്ലാ കാര്യങ്ങളിലും വലതു കൈ ഉപയോഗിക്കലും വലതുവശം കൊണ്ട് ആരംഭിക്കലും അവിടുന്ന് ഇഷ്ടപ്പെട്ടിരുന്നു.
​تنعُّل: لبْسُ النعلِ وهو الحِذاءُ.
തനഅ്ഉൽ (تنعُّله): ചെരുപ്പ് ധരിക്കൽ.
​ترجلِ: تسريحُ شعرِهِ بالمِشطِ.
തറജ്ജുൽ
ചീപ്പ് ഉപയോഗിച്ച് മുടി ചീകൽ.
​طُهُور: بضم الطاء: يشملُ الوُضوءَ والغسلَ.
ത്വുഹൂർ :
 'ത്വ' ക്ക് ദമ്മ നൽകി വായിക്കുമ്പോൾ ഇത് വുദൂഇനെയും കുളിയെയും ഉൾക്കൊള്ളുന്നു.
​وفي شأْنِهِ كلِهِ: في الأُمورِ الشريفةِ المُسْتَطابَةِ.
വഫീ ശഅ്നിഹി കുല്ലിഹി (وفي شأْنِهِ كلِهِ): അവിടുത്തെ ആദരണീയവും പരിശുദ്ധവുമായ എല്ലാ കാര്യങ്ങളിലും.
*​ഹദീസ് പതിനൊന്ന് :*
١١ - عَنْ نُعَيْمٍ الْمُجْمِرِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ - رضي الله عنه - عَنْ النَّبِيِّ - ﷺ - أَنَّهُ قَالَ: ( *إنَّ أُمَّتِي يُدْعَوْنَ يَوْمَ القِيَامَةِ غُرّاً مُحَجَّلِينَ مِنْ آثَارِ الْوُضُوءِ. فَمَن اسْتَطَاعَ مِنْكُمْ أَنْ يُطِيلَ غُرَّتَهُ فَلْيَفْعَلْ*.
11 - നുഐം അൽ-മുജ്മിറിൽ നിന്ന്, അബൂഹുറൈറ - رضي الله عنه - വഴി, നബി - ﷺ - നിന്ന് നിവേദനം, അവിടുന്ന് അരുളി: "തീർച്ചയായും എന്റെ സമുദായം അന്ത്യനാളിൽ വുദൂഇന്റെ അടയാളങ്ങളാൽ മുഖവും കൈകാലുകളും പ്രകാശിക്കുന്നവരായി വിളിക്കപ്പെടും. അതിനാൽ നിങ്ങളിൽ ആർക്കെങ്കിലും തന്റെ പ്രകാശം ദീർഘിപ്പിക്കാൻ സാധിക്കുമെങ്കിൽ അവൻ അങ്ങനെ ചെയ്യട്ടെ."
​وَفِي لَفْظٍ لِمُسْلِمٍ: ( *رَأَيْتُ أَبَا هُرَيْرَةَ يَتَوَضَّأُ , فَغَسَلَ وَجْهَهُ وَيَدَيْهِ حَتَّى كَادَ يَبْلُغُ الْمَنْكِبَيْنِ , ثُمَّ غَسَلَ رِجْلَيْهِ حَتَّى رَفَعَ إلَى السَّاقَيْنِ , ثُمَّ قَالَ: سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ - ﷺ - يَقُولُ: إنَّ أُمَّتِي يُدْعَوْنَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ غُرَّاً مُحَجَّلِينَ مِنْ آثَارِ الْوُضُوءِ. فَمَنْ اسْتَطَاعَ مِنْكُمْ أَنْ يُطِيلَ غُرَّتَهُ وَتَحْجِيلَهُ فَلْيَفْعَلْ*)
മുസ്‌ലിമിന്റെ ഒരു റിപ്പോർട്ടിൽ: "അബൂഹുറൈറ വുദൂഅ് ചെയ്യുന്നത് ഞാൻ കണ്ടു; അദ്ദേഹം തന്റെ മുഖവും കൈകളും തോളിനോളം എത്തുന്നതുവരെ കഴുകി. പിന്നീട് കാലുകൾ മുട്ടിൽ എത്തുവോളം  ഉയർത്തി കഴുകി. അതിനുശേഷം അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു: അല്ലാഹുവിന്റെ റസൂൽ - ﷺ - പറയുന്നത് ഞാൻ കേട്ടിട്ടുണ്ട്: 'തീർച്ചയായും എന്റെ സമുദായം അന്ത്യനാളിൽ വുദൂഇന്റെ അടയാളങ്ങളാൽ മുഖവും കൈകാലുകളും പ്രകാശിക്കുന്നവരായി വിളിക്കപ്പെടും.' അതിനാൽ നിങ്ങളിൽ ആർക്കെങ്കിലും തന്റെ മുഖത്തെയും കൈകാലുകളിലെയും പ്രകാശം ദീർഘിപ്പിക്കാൻ സാധിക്കുമെങ്കിൽ അവൻ അങ്ങനെ ചെയ്യട്ടെ."

*​ഹദീസ് പന്ത്രണ്ട് :*
١٢ - وَفِي لَفْظٍ لِمُسْلِمٍ: سَمِعْتُ خَلِيلِي - ﷺ - يَقُولُ: ( *تَبْلُغُ الْحِلْيَةُ مِنْ الْمُؤْمِنِ حَيْثُ يَبْلُغُ الْوُضُوءُ*) .
12 - മുസ്‌ലിമിന്റെ മറ്റൊരു നിവേദനത്തിൽ: എന്റെ ആത്മമിത്രം - ﷺ - പറയുന്നത് ഞാൻ കേട്ടു: "ഒരു സത്യവിശ്വാസിക്ക് വുദൂഇന്റെ വെള്ളമെത്തുന്ന ഇടത്തോളം പരലോകത്തെ ആഭരണവും (പ്രകാശവും) എത്തുന്നതാണ്."

​ലഘു വിവരണം :
يُدْعَوْنَ: يُنَادَوْنَ.
യുദ്അവ്ന (يُدْعَوْنَ): വിളിക്കപ്പെടും
​غُرَّاً: الغُرَّة: بياضٌ في وجهِ الفرسِ، أُطْلِقَتْ على نورِ وجوهِهِمْ المُشَبَّهَةِ بغُرَّةِ الفَرَسِ.
ഗുർറൻ (غُرَّاً): 'അൽ-ഗുർറഹ്' എന്നാൽ കുതിരയുടെ മുഖത്തുള്ള വെളുത്ത അടയാളമാണ്. കുതിരയുടെ മുഖത്തെ വെളുപ്പിനോട് ഉപമിച്ചുകൊണ്ട് ഇവിടെ അവരുടെ മുഖത്തെ പ്രകാശത്തിന് ഉപയോഗിച്ചിരിക്കുന്നു.
​محَجَّلينَ: من التحجيلِ وهو بياضٌ في قوائمِ الفرسِ. والمرادُ بذلك النورُ الذي يعلو وجوهَهُمْ وأَيدِيَهُمْ وأَرْجُلَهُمْ يوم القيامة، وهذا من خصائصِ هذهِ الأُمَّةِ.
മുഹജ്ജലീൻ (محَجَّلينَ): 'തഹ്ജീൽ' എന്നതിൽ നിന്നുള്ളതാണ്. ഇത് കുതിരയുടെ കാലുകളിലുള്ള വെളുപ്പാണ്. അന്ത്യനാളിൽ അവരുടെ മുഖങ്ങളിലും കൈകളിലും കാലുകളിലും ഉണ്ടാകുന്ന പ്രകാശമാണ് ഇവിടെ ഉദ്ദേശ്യം. ഇത് ഈ ഉമ്മത്തിന്റെ പ്രത്യേകതകളിൽ പെട്ടതാണ്.
​الحِلْيةُ: حليةُ النورِ التي تبلغُ مابلغَ ماءُ الوُضوءِ.
അൽ-ഹിൽയഹ് (الحِلْيةُ): വുദൂഇന്റെ വെള്ളമെത്തുന്നിടത്തോളം എത്തുന്ന പ്രകാശത്തിന്റെ ആഭരണം.

Tuesday, 8 September 2026

നരകത്തിൽ നിന്ന് അവസാനം രക്ഷപ്പെടുന്നവർ

https://sunnah.com/bukhari:7439
ഹദീസ്:
عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ، قَالَ قُلْنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ هَلْ نَرَى رَبَّنَا يَوْمَ الْقِيَامَةِ قَالَ ‏"‏ هَلْ تُضَارُونَ فِي رُؤْيَةِ الشَّمْسِ وَالْقَمَرِ إِذَا كَانَتْ صَحْوًا ‏"‏‏.‏ قُلْنَا لاَ‏.‏ قَالَ ‏"‏ فَإِنَّكُمْ لاَ تُضَارُونَ فِي رُؤْيَةِ رَبِّكُمْ يَوْمَئِذٍ، إِلاَّ كَمَا تُضَارُونَ فِي رُؤْيَتِهِمَا ـ
അബൂ സഈദ് അൽ ഖുദ്രി (റ) വിൽ നിന്ന് നിവേദനം: ഞങ്ങൾ ചോദിച്ചു: "അല്ലാഹുവിന്റെ റസൂലേ ﷺ, അന്ത്യദിനത്തിൽ ഞങ്ങൾ നമ്മുടെ രക്ഷിതാവിനെ കാണുമോ❓" അവിടുന്ന് ചോദിച്ചു: "മേഘമില്ലാത്ത തെളിഞ്ഞ ആകാശത്ത് സൂര്യനെയും ചന്ദ്രനെയും കാണുന്നതിൽ നിങ്ങൾക്ക് വല്ല പ്രയാസവും അനുഭവപ്പെടാറുണ്ടോ❓" ഞങ്ങൾ പറഞ്ഞു: "ഇല്ല."
​ അവിടുന്ന് പറഞ്ഞു: "എന്നാൽ അന്ന് നിങ്ങളുടെ രക്ഷിതാവിനെ കാണുന്നതിലും നിങ്ങൾക്ക് ഒരു പ്രയാസവും അനുഭവപ്പെടുകയില്ല; അവരെ രണ്ടിനെയും കാണുന്നതുപോലെ തന്നെ.
 ثُمَّ قَالَ ـ يُنَادِي مُنَادٍ لِيَذْهَبْ كُلُّ قَوْمٍ إِلَى مَا كَانُوا يَعْبُدُونَ‏.‏ فَيَذْهَبُ أَصْحَابُ الصَّلِيبِ مَعَ صَلِيبِهِمْ، وَأَصْحَابُ الأَوْثَانِ مَعَ أَوْثَانِهِمْ، وَأَصْحَابُ كُلِّ آلِهَةٍ مَعَ آلِهَتِهِمْ حَتَّى يَبْقَى مَنْ كَانَ يَعْبُدُ اللَّهَ مِنْ بَرٍّ أَوْ فَاجِرٍ، وَغُبَّرَاتٌ مِنْ أَهْلِ الْكِتَابِ، 
തുടർന്ന് അവിടുന്ന് പറഞ്ഞു: അന്ന് ഒരു വിളംബരക്കാരൻ വിളംബരം ചെയ്യും: 'ഓരോ ജനവിഭാഗവും അവർ ആരാധിച്ചിരുന്നവയുടെ പിന്നാലെ പോകട്ടെ.' അങ്ങനെ കുരിശിന്റെ ആളുകൾ അവരുടെ കുരിശിനോടൊപ്പവും, ബിംബാരാധകർ അവരുടെ ബിംബങ്ങളോടൊപ്പവും, ഓരോ ഇലാഹുകളെ ആരാധിച്ചവരും അവരുടെ ഇലാഹുകളോടൊപ്പവും പോകും. അങ്ങനെ അല്ലാഹുവിനെ ആരാധിച്ചിരുന്ന ഗുണവാൻമാരും  തിന്മ ചെയ്തവരുമായ ആളുകളും (എന്നാൽ അടിസ്ഥാനപരമായി തൗഹീദ് ഉൾക്കൊണ്ട ) വേദക്കാരിൽ പെട്ട ചിലരും മാത്രം ബാക്കിയാകും.
ثُمَّ يُؤْتَى بِجَهَنَّمَ تُعْرَضُ كَأَنَّهَا سَرَابٌ فَيُقَالُ لِلْيَهُودِ مَا كُنْتُمْ تَعْبُدُونَ قَالُوا كُنَّا نَعْبُدُ عُزَيْرَ ابْنَ اللَّهِ‏.‏ فَيُقَالُ كَذَبْتُمْ لَمْ يَكُنْ لِلَّهِ صَاحِبَةٌ وَلاَ وَلَدٌ فَمَا تُرِيدُونَ قَالُوا نُرِيدُ أَنْ تَسْقِيَنَا، فَيُقَالُ اشْرَبُوا فَيَتَسَاقَطُونَ فِي جَهَنَّمَ
പിന്നീട് മരീചിക പോലെ തോന്നിപ്പിക്കുന്ന വിധത്തിൽ നരകം കൊണ്ടുവന്ന് പ്രദർശിപ്പിക്കപ്പെടും. ശേഷം യഹൂദരോട് ചോദിക്കപ്പെടും: 'നിങ്ങൾ എന്താണ് ആരാധിച്ചിരുന്നത്❓' അവർ പറയും: 'ഞങ്ങൾ അല്ലാഹുവിന്റെ മകൻ ഉസൈറിനെയാണ് ആരാധിച്ചിരുന്നത്.' അപ്പോൾ പറയപ്പെടും: 'നിങ്ങൾ വ്യാജം ചെയ്തിരിക്കുന്നു ( കള്ളം പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു );അല്ലാഹുവിന് ഒരു പങ്കാളിയോ സന്താനമോ ഇല്ല. ഇനി നിങ്ങൾക്ക് എന്താണ് വേണ്ടത്❓' അവർ പറയും: 'ഞങ്ങൾക്ക് കുടിക്കാൻ വെള്ളം നൽകണമെന്ന് ഞങ്ങൾ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.' അപ്പോൾ പറയപ്പെടും: 'നിങ്ങൾ കുടിച്ചോളൂ.' അങ്ങനെ അവർ നരകത്തിലേക്ക് വീണുകൊണ്ടിരിക്കും.
 ثُمَّ يُقَالُ لِلنَّصَارَى مَا كُنْتُمْ تَعْبُدُونَ فَيَقُولُونَ كُنَّا نَعْبُدُ الْمَسِيحَ ابْنَ اللَّهِ‏.‏ فَيُقَالُ كَذَبْتُمْ لَمْ يَكُنْ لِلَّهِ صَاحِبَةٌ وَلاَ وَلَدٌ، فَمَا تُرِيدُونَ فَيَقُولُونَ نُرِيدُ أَنْ تَسْقِيَنَا‏.‏ فَيُقَالُ اشْرَبُوا‏.‏ فَيَتَسَاقَطُونَ ،
പിന്നീട് നസ്വാറാക്കളോട് ചോദിക്കപ്പെടും: 'നിങ്ങൾ എന്താണ് ആരാധിച്ചിരുന്നത്❓' അവർ പറയും: 'ഞങ്ങൾ അല്ലാഹുവിന്റെ മകൻ മസീഹിനെയാണ് ആരാധിച്ചിരുന്നത്.' അപ്പോൾ പറയപ്പെടും: 'നിങ്ങൾ കള്ളം പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു; അല്ലാഹുവിന് ഒരു പങ്കാളിയോ സന്താനമോ ഇല്ല. ഇനി നിങ്ങൾക്ക് എന്താണ് വേണ്ടത്❓' അവർ പറയും: 'ഞങ്ങൾക്ക് കുടിക്കാൻ വെള്ളം നൽകണമെന്ന് ഞങ്ങൾ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.' അപ്പോൾ പറയപ്പെടും: 'നിങ്ങൾ കുടിച്ചോളൂ.'
അങ്ങനെ അവരും നരകത്തിൽ വീഴും.
حَتَّى يَبْقَى مَنْ كَانَ يَعْبُدُ اللَّهَ مِنْ بَرٍّ أَوْ فَاجِرٍ فَيُقَالُ لَهُمْ مَا يَحْبِسُكُمْ وَقَدْ ذَهَبَ النَّاسُ فَيَقُولُونَ فَارَقْنَاهُمْ وَنَحْنُ أَحْوَجُ مِنَّا إِلَيْهِ الْيَوْمَ وَإِنَّا سَمِعْنَا مُنَادِيًا يُنَادِي لِيَلْحَقْ كُلُّ قَوْمٍ بِمَا كَانُوا يَعْبُدُونَ‏.‏ وَإِنَّمَا نَنْتَظِرُ رَبَّنَا ـ 
അവസാനം അല്ലാഹുവിനെ ആരാധിച്ചിരുന്ന നല്ലവരും തെറ്റ് ചെയ്തവരുമായ ആളുകൾ മാത്രം ബാക്കിയാകും. അപ്പോൾ അവരോട് ചോദിക്കപ്പെടും: 'മനുഷ്യരെല്ലാം പോയിട്ടും നിങ്ങളെന്താണ് ഇവിടെ നിൽക്കുന്നത്❓' അവർ പറയും: 'ലോകത്ത് ഞങ്ങൾക്ക് അവരുമായി ഏറേ ആവശ്യമുണ്ടായിരുന്ന സമയത്ത് പോലും ഞങ്ങൾ അവരിൽ നിന്ന് വിട്ടുനിന്നവരാണ്. ഇന്ന് ഓരോ കൂട്ടരും അവർ ആരാധിച്ചവരോടൊപ്പം ചേരട്ടെ എന്നൊരു വിളംബരക്കാരന്റെ വിളംബരം ഞങ്ങൾ കേട്ടു. ഞങ്ങൾ ഞങ്ങളുടെ റബ്ബിനെ കാത്തിരിക്കുകയാണ്.'
قَالَ ـ فَيَأْتِيهِمُ الْجَبَّارُ‏.‏ فَيَقُولُ أَنَا رَبُّكُمْ‏.‏ فَيَقُولُونَ أَنْتَ رَبُّنَا‏.‏ فَلاَ يُكَلِّمُهُ إِلاَّ الأَنْبِيَاءُ فَيَقُولُ هَلْ بَيْنَكُمْ وَبَيْنَهُ آيَةٌ تَعْرِفُونَهُ فَيَقُولُونَ السَّاقُ‏.‏ فَيَكْشِفُ عَنْ سَاقِهِ فَيَسْجُدُ لَهُ كُلُّ مُؤْمِنٍ، 
നബി ﷺ തുടർന്ന് പറഞ്ഞു: അപ്പോൾ സർവ്വാധിപനായ അല്ലാഹു അവരുടെ അടുക്കൽ വന്ന് പറയും: 'ഞാനാണ് നിങ്ങളുടെ റബ്ബ്.' അവർ പറയും: 'നീയാണ് ഞങ്ങളുടെ റബ്ബ്.' അന്ന് നബിമാരല്ലാതെ അല്ലാഹുവോട് സംസാരിക്കുകയില്ല. അല്ലാഹു ചോദിക്കും: 'അവനെ തിരിച്ചറിയാൻ നിങ്ങൾക്കും അവനുമിടയിൽ വല്ല അടയാളവുമുണ്ടോ❓' അവർ പറയും: 
' സാഖ് ' അങ്ങനെ അല്ലാഹു തന്റെ തജല്ലി വെളിപ്പെടുത്തുമ്പോൾ (സാഖ് വെളിവാക്കുമ്പോൾ) സത്യവിശ്വാസികളെല്ലാം അവന് സുജൂദ് ചെയ്യും.
وَيَبْقَى مَنْ كَانَ يَسْجُدُ لِلَّهِ رِيَاءً وَسُمْعَةً، فَيَذْهَبُ كَمَا يَسْجُدَ فَيَعُودُ ظَهْرُهُ طَبَقًا وَاحِدًا، ثُمَّ يُؤْتَى بِالْجَسْرِ فَيُجْعَلُ بَيْنَ ظَهْرَىْ جَهَنَّمَ ‏"‏‏.‏
എന്നാൽ ജനങ്ങളെ കാണിക്കാനും കേൾപ്പിക്കാനും (രിയാഅ്) വേണ്ടി സുജൂദ് ചെയ്തിരുന്നവർ ബാക്കിയാകും; അവർ സുജൂദ് ചെയ്യാൻ ശ്രമിക്കുമ്പോൾ അവരുടെ മുതുക് ഒരൊറ്റ മരപ്പലക പോലെയായി മാറും (വളയാൻ സാധിക്കില്ല).
​പിന്നീട് പാലം (സ്വിറാത്ത്) കൊണ്ടുവന്ന് നരകത്തിന് മീതെ സ്ഥാപിക്കപ്പെടും." 
 قُلْنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ وَمَا الْجسْرُ قَالَ ‏"‏ مَدْحَضَةٌ مَزِلَّةٌ، عَلَيْهِ خَطَاطِيفُ وَكَلاَلِيبُ وَحَسَكَةٌ مُفَلْطَحَةٌ، لَهَا شَوْكَةٌ عُقَيْفَاءُ تَكُونُ بِنَجْدٍ يُقَالُ لَهَا السَّعْدَانُ، 
ഞങ്ങൾ ചോദിച്ചു: "അല്ലാഹുവിന്റെ റസൂലേ ﷺ, എന്താണ് ആ പാലം❓" അവിടുന്ന് പറഞ്ഞു: "അത് കാൽ വഴുതിപ്പോകുന്നതും തെറ്റിപ്പോകുന്നതുമായ ഒന്നാണ്. അതിൽ കൊളുത്തുകളും കൊക്കികളും വശങ്ങളിൽ പരന്ന മുള്ളുകളുമുണ്ട്. നജ്ദിൽ കണ്ടുവരുന്ന 'സഅ്ദാൻ' എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്ന ചെടിയുടെ വളഞ്ഞ മുള്ളുകൾ പോലെയാണത്.
الْمُؤْمِنُ عَلَيْهَا كَالطَّرْفِ وَكَالْبَرْقِ وَكَالرِّيحِ وَكَأَجَاوِيدِ الْخَيْلِ وَالرِّكَابِ، فَنَاجٍ مُسَلَّمٌ وَنَاجٍ مَخْدُوشٌ وَمَكْدُوسٌ فِي نَارِ جَهَنَّمَ،
സത്യവിശ്വാസികൾ അതിലൂടെ കണ്ണ് ചിമ്മിത്തുറക്കുന്ന വേഗത്തിലും മിന്നൽ പിണർ പോലെയും കാറ്റുപോലെയും വേഗമേറിയ കുതിരകളെയും ഒട്ടകങ്ങളെയും പോലെയും കടന്നുപോകും. അങ്ങനെ അപകടമൊന്നും സംഭവിക്കാതെ രക്ഷപ്പെടുന്നവരും, പോറലുകളോടെ രക്ഷപ്പെടുന്നവരും, നരകാഗ്നിയിൽ വീഴുന്നവരുമുണ്ടാകും.
 حَتَّى يَمُرَّ آخِرُهُمْ يُسْحَبُ سَحْبًا، فَمَا أَنْتُمْ بِأَشَدَّ لِي مُنَاشَدَةً فِي الْحَقِّ، قَدْ تَبَيَّنَ لَكُمْ مِنَ الْمُؤْمِنِ يَوْمَئِذٍ لِلْجَبَّارِ،
ഒടുവിൽ അവസാനത്തെയാൾ വലിച്ച് ഇഴക്കപ്പെട്ടുകൊണ്ട് കടന്നുപോകും.
​അന്ന് സത്യവിശ്വാസികൾ സർവ്വാധിപനായ അല്ലാഹുവിനോട് തങ്ങളുടെ സഹോദരങ്ങൾക്ക് വേണ്ടി നടത്തുന്ന യാചനയേക്കാൾ കടുപ്പമേറിയതായി മറ്റൊന്നും നിങ്ങൾ കാണുകയില്ല.
 وَإِذَا رَأَوْا أَنَّهُمْ قَدْ نَجَوْا فِي إِخْوَانِهِمْ يَقُولُونَ رَبَّنَا إِخْوَانُنَا كَانُوا يُصَلُّونَ مَعَنَا وَيَصُومُونَ مَعَنَا وَيَعْمَلُونَ مَعَنَا‏.‏ فَيَقُولُ اللَّهُ تَعَالَى اذْهَبُوا فَمَنْ وَجَدْتُمْ فِي قَلْبِهِ مِثْقَالَ دِينَارٍ مِنْ إِيمَانٍ فَأَخْرِجُوهُ‏.‏ 
തങ്ങളുടെ സഹോദരങ്ങളുടെ വിഷയത്തിൽ രക്ഷപ്പെട്ടത് കാണുമ്പോൾ അവർ പറയും: 'ഞങ്ങളുടെ റബ്ബേ, ഞങ്ങളോടൊപ്പം നമസ്കരിക്കുകയും നോമ്പെടുക്കുകയും നന്മകൾ ചെയ്യുകയും ചെയ്തിരുന്നവരാണ് നമ്മുടെ സഹോദരങ്ങൾ.' അപ്പോൾ അല്ലാഹു പറയും: 'നിങ്ങൾ പോയി അവരുടെ ഹൃദയത്തിൽ ഒരു ദീനാർ ഭാരത്തോളം ഈമാനുള്ളവരെ കണ്ടെത്തിയാൽ അവരെ പുറത്തെത്തിക്കുക.'
وَيُحَرِّمُ اللَّهُ صُوَرَهُمْ عَلَى النَّارِ، فَيَأْتُونَهُمْ وَبَعْضُهُمْ قَدْ غَابَ فِي النَّارِ إِلَى قَدَمِهِ وَإِلَى أَنْصَافِ سَاقَيْهِ، فَيُخْرِجُونَ مَنْ عَرَفُوا، 
അവരുടെ രൂപങ്ങളെ നരകത്തിന് അല്ലാഹു നിഷിദ്ധമാക്കും. അങ്ങനെ അവർ തങ്ങളുടെ സഹോദരങ്ങളുടെ അടുക്കൽ ചെല്ലും. അവരിൽ ചിലരുടെ പാദം വരെയും ചിലരുടെ കാൽമുട്ട് വരെയും നരകം വിഴുങ്ങിയിട്ടുണ്ടാകും. അവർക്ക് പരിചയമുള്ളവരെയെല്ലാം അവർ പുറത്തെത്തിക്കും.
ثُمَّ يَعُودُونَ فَيَقُولُ اذْهَبُوا فَمَنْ وَجَدْتُمْ فِي قَلْبِهِ مِثْقَالَ نِصْفِ دِينَارٍ فَأَخْرِجُوهُ‏.‏ فَيُخْرِجُونَ مَنْ عَرَفُوا، 
പിന്നീട് അവർ മടങ്ങിവരുമ്പോൾ അല്ലാഹു പറയും: 'നിങ്ങൾ പോയി ഹൃദയത്തിൽ അര ദീനാർ ഭാരത്തോളം ഈമാനുള്ളവരെ കണ്ടെത്തിയാൽ അവരെയും പുറത്തെത്തിക്കുക.' അവർക്ക് പരിചയമുള്ളവരെ അവർ പുറത്തെത്തിക്കും. 
ثُمَّ يَعُودُونَ فَيَقُولُ اذْهَبُوا فَمَنْ وَجَدْتُمْ فِي قَلْبِهِ مِثْقَالَ ذَرَّةٍ مِنْ إِيمَانٍ فَأَخْرِجُوهُ‏.‏ فَيُخْرِجُونَ مَنْ عَرَفُوا ‏"‏‏
വീണ്ടും അവർ മടങ്ങിവരുമ്പോൾ അല്ലാഹു പറയും: 'നിങ്ങൾ പോയി ഹൃദയത്തിൽ ഒരണുവിനോളം ഭാരമുള്ള ഈമാനുള്ളവരെ കണ്ടെത്തിയാൽ അവരെയും പുറത്തെത്തിക്കുക.' അങ്ങനെ അവർക്ക് പരിചയമുള്ളവരെയെല്ലാം അവർ പുറത്തെടുക്കും."
.‏ قَالَ أَبُو سَعِيدٍ فَإِنْ لَمْ تُصَدِّقُونِي فَاقْرَءُوا ‏‏{‏إِنَّ اللَّهَ لاَ يَظْلِمُ مِثْقَالَ ذَرَّةٍ وَإِنْ تَكُ حَسَنَةً يُضَاعِفْهَا‏}‏ ‏"‏
സഈദ് (റ) പറഞ്ഞു: "നിങ്ങൾ എന്നെ വിശ്വസിക്കുന്നില്ലെങ്കിൽ
{‏إِنَّ اللَّهَ لاَ يَظْلِمُ مِثْقَالَ ذَرَّةٍ وَإِنْ تَكُ حَسَنَةً يُضَاعِفْهَا‏}‏
 {തീർച്ചയായും അല്ലാഹു ഒരണുത്തൂക്കം പോലും അന്യായം ചെയ്യുകയില്ല. ഏതൊരു നന്മയുണ്ടെങ്കിലും അതിനെ അവൻ ഇരട്ടിയാക്കി നൽകും} എന്ന ഖുർആൻ സൂക്തം ഓതിനോക്കുക."
 فَيَشْفَعُ النَّبِيُّونَ وَالْمَلاَئِكَةُ وَالْمُؤْمِنُونَ فَيَقُولُ الْجَبَّارُ بَقِيَتْ شَفَاعَتِي‏.‏ 
തുടർന്ന് നബിമാരും മലക്കുകളും സത്യവിശ്വാസികളും ശുപാർശ (ശഫാഅത്ത്) ചെയ്യും. അപ്പോൾ സർവ്വാധിപനായ അല്ലാഹു പറയും: 'ഇനി എന്റെ ശുപാർശ ബാക്കിയുണ്ട്.'
فَيَقْبِضُ قَبْضَةً مِنَ النَّارِ فَيُخْرِجُ أَقْوَامًا قَدِ امْتُحِشُوا، فَيُلْقَوْنَ فِي نَهَرٍ بِأَفْوَاهِ الْجَنَّةِ يُقَالُ لَهُ مَاءُ الْحَيَاةِ، فَيَنْبُتُونَ فِي حَافَتَيْهِ كَمَا تَنْبُتُ الْحِبَّةُ فِي حَمِيلِ السَّيْلِ، قَدْ رَأَيْتُمُوهَا إِلَى جَانِبِ الصَّخْرَةِ إِلَى جَانِبِ الشَّجَرَةِ،
അങ്ങനെ അവൻ നരകത്തിൽ നിന്ന് ഒരു പിടി പിടിക്കുകയും കരിഞ്ഞുപോയ ഒരു കൂട്ടം ആളുകളെ അതിൽ നിന്ന് പുറത്തെടുക്കുകയും ചെയ്യും. ശേഷം 'മാഉൽ ഹയാത്ത്' (ജീവിതത്തിന്റെ വെള്ളം) എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്ന, സ്വർഗ്ഗകവാടത്തിലുള്ള ഒരു അരുവിയിലേക്ക് അവർ എറിയപ്പെടും. വെള്ളപ്പൊക്കത്തിൽ ഒഴുകിവരുന്ന മണ്ണിൽ വിത്ത് മുളച്ചുപൊന്തുന്നതുപോലെ അവർ അതിൻ്റെ തീരങ്ങളിൽ മുളച്ചുവരും;
പാറക്കല്ലിന്റെയോ മരത്തിന്റെയോ വശങ്ങളിൽ അത് മുളച്ചുനിൽക്കുന്നത് നിങ്ങൾ കണ്ടിട്ടുണ്ടാകുമല്ലോ.
 فَمَا كَانَ إِلَى الشَّمْسِ مِنْهَا كَانَ أَخْضَرَ، وَمَا كَانَ مِنْهَا إِلَى الظِّيلِّ كَانَ أَبْيَضَ،
അതിൽ വെയിൽ ഏൽക്കുന്ന ഭാഗം പച്ചനിറത്തിലും തണലേൽക്കുന്ന ഭാഗം വെളുത്ത നിറത്തിലുമായിരിക്കും.
 فَيَخْرُجُونَ كَأَنَّهُمُ اللُّؤْلُؤُ فَيُجْعَلُ فِي رِقَابِهِمُ الْخَوَاتِيمُ فَيَدْخُلُونَ الْجَنَّةَ فَيَقُولُ أَهْلُ الْجَنَّةِ هَؤُلاَءِ عُتَقَاءُ الرَّحْمَنِ أَدْخَلَهُمُ الْجَنَّةَ بِغَيْرِ عَمَلٍ عَمِلُوهُ وَلاَ خَيْرٍ قَدَّمُوهُ‏.‏ فَيُقَالُ لَهُمْ لَكُمْ مَا رَأَيْتُمْ وَمِثْلُهُ مَعَهُ ‏" ‏‏.‏
 ​അങ്ങനെ അവർ മുത്തുകളെപ്പോലെ പ്രകാശിച്ച്  പുറത്തുവരും. അവരുടെ കഴുത്തുകളിൽ അടയാളങ്ങൾ/മുദ്രകൾ ഇടപ്പെടും. തുടർന്ന് അവർ സ്വർഗ്ഗത്തിൽ പ്രവേശിക്കും. അപ്പോൾ സ്വർഗ്ഗവാസികൾ പറയും: 'ഇവർ അല്ലാഹുവിന്റെ മുക്തരാണ് (ഉതഖാഉർ റഹ്മാൻ); അവർ ചെയ്ത എന്തെങ്കിലും പ്രവൃത്തികൊണ്ടോ മുൻകൂട്ടി ചെയ്ത നന്മകൊണ്ടോ അല്ല, അല്ലാഹു അവരെ സ്വർഗ്ഗത്തിൽ പ്രവേശിപ്പിച്ചതാണ്.' അപ്പോൾ അവരോട് പറയപ്പെടും: 'നിങ്ങൾ ഈ കണ്ടതും അതിന് തുല്യമായതും നിങ്ങൾക്കുണ്ട്.'"

Thursday, 2 July 2026

നബിﷺയുടെ ഖബ്ർ ഈദ് ആക്കരുത് എന്ന ഹദീസിൻ്റെ ആശയം

നബിﷺയുടെ ഖബ്ർ ഈദ് ആക്കരുത് എന്ന ഹദീസിൻ്റെ ആശയം

വീഡിയോ :
https://youtu.be/xyTnup7XAJY?si=smV7lm0pOZstiDry
മുസ്വന്നഫ് ഇബ്‌നു അബീ ശൈബയിലെ ഒരു ഹദീസ് കാണുക :
٧٥٤٢ - حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرٍ قَالَ: ثنا زَيْدُ بْنُ حُبَابٍ، ثنا جَعْفَرُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، مِنْ وَلَدِ ذِي الْجَنَاحَيْنِ، قَالَ: حَدَّثَنِي عَلِيُّ بْنُ عُمَرَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَلِيِّ بْنِ الْحُسَيْنِ، أَنَّهُ رَأَى رَجُلًا يَجِيءُ إِلَى فُرْجَةٍ كَانَتْ عِنْدَ قَبْرِ النَّبِيِّ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَيَدْخُلُ فِيهَا فَيَدْعُو، فَدَعَاهُ فَقَالَ: أَلَا أُحَدِّثُكَ بِحَدِيثٍ سَمِعْتُهُ مِنْ أَبِي، عَنْ جَدِّي، عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ: «لَا تَتَّخِذُوا قَبْرِي عِيدًا، وَلَا بُيُوتَكُمْ قُبُورًا، وَصَلُّوا عَلَيَّ، فَإِنَّ صَلَاتَكُمْ تَبْلُغُنِي حَيْثُمَا كُنْتُمْ»
അലിയ്യുബ്നുൽ ഹുസൈൻ (റ) യിൽ നിന്ന് :
നബി ﷺ യുടെ ഖബ്‌റിനരികിലുള്ള ഒരു വിടവിലേക്ക് വരികയും, അതിലൂടെ പ്രവേശിച്ച് പ്രാർത്ഥിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന ഒരു വ്യക്തിയെ അദ്ദേഹം (അലിയ്യുബ്നു ഹുസൈൻ) കണ്ടു. അപ്പോൾ അദ്ദേഹം ആ മനുഷ്യനോട് ചോദിച്ചു: "എന്റെ പിതാവ് എന്റെ വല്യുപ്പ വഴി റസൂലുല്ലാഹി ﷺ യിൽ നിന്ന് കേട്ടതായി എനിക്ക് പറഞ്ഞുതന്ന ഒരു ഹദീസ് ഞാൻ താങ്കൾക്ക് ഉദ്ധരിച്ചു തരട്ടെയോ❓" നബി ﷺ അരുളി: "നിങ്ങൾ എന്റെ ഖബ്‌റിനെ പെരുന്നാൾ സ്ഥലമാക്കരുത്, നിങ്ങളുടെ വീടുകളെ ഖബറിടങ്ങളാക്കരുത്. എന്റെ മേൽ നിങ്ങൾ സലാം ചൊല്ലുക; നിങ്ങൾ എവിടെയായിരുന്നാലും നിങ്ങളുടെ സലാം തീർച്ചയായും എനിക്ക് എത്തിക്കപ്പെടുന്നതാണ്."
https://share.google/7nhbCdHMLRgfoixgt

ഇസ്മാഈൽ അൽ ഖാളീയുടെ "ഫള്ലുസ്സ്വലാതി അ'ലന്നബീ" എന്ന കിതാബിൽ നിന്ന്:
​٢٠ - حَدَّثَنَا جَعْفَرُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عَلِيِّ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ جَعْفَرِ بْنِ أَبِي طَالِبٍ، عَمَّنْ أَخْبَرَهُ مِنْ أَهْلِ بَلَدِهِ، عَنْ عَلِيِّ بْنِ حُسَيْنِ بْنِ عَلِيٍّ، أَنَّ رَجُلًا، كَانَ يَأْتِي غَدَاةً فَيَزُورُ قَبْرَ النَّبِيِّ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَيُصَلِّي  عَلَيْهِ وَيَصْنَعُ مِنْ ذَلِكَ مَا اشْتَهَرَهُ عَلَيْهِ عَلِيُّ بْنُ الْحُسَيْنِ فَقَالَ لَهُ عَلِيُّ بْنُ الْحُسَيْنِ: مَا يَحْمِلُكَ عَلَى هَذَا؟ قَالَ: أُحِبُّ التَّسْلِيمَ عَلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، فَقَالَ لَهُ عَلِيُّ بْنُ الْحُسَيْنِ: هَلْ لَكَ أَنْ أُحَدِّثَكَ حَدِيثًا عَنْ أَبِي؟ قَالَ: نَعَمْ، فَقَالَ لَهُ عَلِيُّ بْنُ حُسَيْنٍ: أَخْبَرَنِي أَبِي عَنْ جَدِّي أَنَّهُ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ: 
അലിയ്യു ബ്നു ഹുസൈൻ ബ്നു അലിയ്യ് (റ) വിൽ നിന്ന് നിവേദനം: ഒരു മനുഷ്യൻ എല്ലാ ദിവസവും രാവിലെ വരികയും, നബി ﷺ യുടെ ഖബ്‌ർ സിയാറത്ത് ചെയ്യുകയും, അവിടുത്തെ പേരിൽ സ്വലാത്ത് ചൊല്ലുകയും ചെയ്തിരുന്നു.  ഇത് അലിയ്യു ബ്നു ഹുസൈൻ (റ) വിന്റെ ശ്രദ്ധയിൽ പെട്ടപ്പോൾ അദ്ദേഹം ആ മനുഷ്യനോട് ചോദിച്ചു: "ഇപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താങ്കളെ പ്രേരിപ്പിക്കുന്നത് എന്താണ്❓" അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു: "നബി ﷺ യുടെ മേൽ സലാം ചൊല്ലാൻ ഞാൻ ഇഷ്ടപ്പെടുന്നു." അപ്പോൾ അലിയ്യു ബ്നു ഹുസൈൻ (റ) അദ്ദേഹത്തോട് പറഞ്ഞു: എന്റെ പിതാവ് എന്റെ വല്യുപ്പയിൽ നിന്ന്  നിവേദനം ചെയ്തതായി എനിക്ക് വിവരം കിട്ടിയിട്ടുണ്ട്; തീർച്ചയായും റസൂലുല്ലാഹി ﷺ അരുളി: "നിങ്ങൾ എന്റെ ഖബ്‌റിനെ ഒരു  ആഘോഷ സ്ഥലമാക്കരുത്, നിങ്ങളുടെ വീടുകളെ നിങ്ങൾ ഖബറിടങ്ങളാക്കുകയും ചെയ്യരുത്. നിങ്ങൾ എവിടെയായിരുന്നാലും എന്റെ മേൽ സ്വലാത്തും സലാമും ചൊല്ലുക. തീർച്ചയായും നിങ്ങളുടെ സ്വലാത്തും സലാമും എനിക്ക് എത്തിക്കപ്പെടുന്നതാണ്."
كتاب فضل الصلاة على النبي لإسماعيل القاضي
https://share.google/K4iGfeerA3CDn11YJ

മറ്റൊരു ഹദീസ് :
٣٠ - حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ حَمْزَةَ قَالَ: ثنا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ مُحَمَّدٍ، عَنْ سُهَيْلٍ قَالَ: جِئْتُ أُسَلِّمُ عَلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَحَسَنُ بْنُ حسَنٍ يَتَعَشَّى فِي بَيْتٍ عِنْدَ النَّبِيِّ فَدَعَانِي فَجِئْتُهُ فَقَالَ: ادْنُ فَتَعَشَّ قَالَ: قُلْتُ: لَا أُرِيدُهُ قَالَ: مَالِي رَأَيْتُكَ وَقَفْتَ؟ قَالَ: وَقَفْتُ أُسَلِّمُ عَلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ: إِذَا دَخَلْتَ الْمَسْجِدَ فَسَلِّمْ عَلَيْهِ، ثُمَّ قَالَ: إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ: «صَلُّوا فِي بُيُوتِكُمْ وَلَا تَجْعَلُوا بُيُوتَكُمْ مَقَابِرَ، لَعَنَ اللَّهُ يَهُودَ اتَّخَذُوا قُبُورَ أَنْبِيَائِهِمْ مَسَاجِدَ، وَصَلُّوا عَلَيَّ؛ فَإِنَّ صَلَاتَكُمْ تَبْلُغُنِي حَيْثُمَا كُنْتُمْ»
സുഹൈലിൽ നിന്ന് നിവേദനം: അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു: ഞാൻ നബി ﷺ ക്ക് സലാം ചൊല്ലാനായി വന്നു. അപ്പോൾ നബി ﷺ യുടെ (ഖബ്റിൻ്റെ) അരികിലുള്ള വീട്ടിൽ ഹസൻ ബ്നു ഹസൻ (റ) അത്താഴം കഴിക്കുകയായിരുന്നു. അദ്ദേഹം എന്നെ ക്ഷണിച്ചു, ഞാൻ അദ്ദേഹത്തിന്റെ അടുക്കലേക്ക് ചെന്നു. അപ്പോൾ അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു: "അടുത്തേക്ക് വരൂ, അത്താഴം കഴിക്കൂ." ഞാൻ പറഞ്ഞു: "എനിക്ക് വേണ്ട (എനിക്ക് ആഗ്രഹമില്ല)." അദ്ദേഹം ചോദിച്ചു: " താങ്കൾ അവിടെ നിന്നു കളഞ്ഞത് ഞാൻ എന്തുകൊണ്ടാണ് കണ്ടത്❓" ഞാൻ പറഞ്ഞു: "ഞാൻ നബി ﷺ ക്ക് സലാം ചൊല്ലാൻ വേണ്ടി നിന്നതാണ്." അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു: " താങ്കൾ മസ്ജിദിൽ പ്രവേശിക്കുമ്പോൾ അവിടുത്തേക്ക് സലാം ചൊല്ലുക." പിന്നീട് അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു: തീർച്ചയായും അല്ലാഹുവിന്റെ റസൂൽ ﷺ ഇപ്രകാരം അരുളിയിരിക്കുന്നു: "നിങ്ങൾ നിങ്ങളുടെ വീടുകളിൽ വെച്ച് നമസ്കരിക്കുക (അതായത് വീടുകൾ നിസ്കാരം ഇല്ലാത്ത വീടുകൾ ആവരുത്_മസ്ജിദിൽ ജമാഅത്തിന് പോവണമെങ്കിലും സുന്നത്ത് നിസ്കാരങ്ങൾ ഇടയ്ക്കെങ്കിലും വീട്ടിൽ നിന്നാക്കണം). നിങ്ങളുടെ വീടുകളെ ശ്മശാനങ്ങളാക്കരുത്. തങ്ങളുടെ നബിമാരുടെ ഖബറുകളെ ആരാധനാലയങ്ങളാക്കിയ യഹൂദന്മാരെ അല്ലാഹു ശപിക്കട്ടെ. നിങ്ങൾ എന്റെ മേൽ സ്വലാത്ത് ചൊല്ലുക; കാരണം നിങ്ങൾ എവിടെയായിരുന്നാലും നിങ്ങളുടെ സ്വലാത്ത് എനിക്ക് എത്തിച്ചേരുന്നതാണ് (അവിടുത്തെഖബ്റിങ്കൽ വന്നില്ലെങ്കിലും ).- ഇവിടെ നബിﷺയുടെ ഖബ്റിൻ്റെ അടുത്ത് വന്ന് സലാം ചൊല്ലിയ വ്യക്തിയെ ഹസൻ ( റ ) വിലക്കിയില്ലെങ്കിലും എവിടെ നിന്ന് നബിക്ക് സ്വലാത് / സലാം ചൊല്ലിയാലും അത് അവിടുത്തേക്ക് എത്തും എന്ന് സൂചിപ്പിച്ചു.
https://share.google/1sGbsNTH2VJbx8tB2

ج3 - ص576 - كتاب المصنف عبد الرزاق ت الأعظمي - باب السلام على قبر النبي صلى الله عليه وسلم - المكتبة الشاملة https://share.google/NVUUV2ykM26X2Avbg
മുസ്വന്നഫ് അബ്ദിർറസാഖിലെ ഒരു ഹദീസ്:
٦٧٢٦ - *عَنِ الثَّوْرِيِّ، عَنِ ابْنِ عَجْلَانَ، عَنْ رَجُلٍ يُقَالُ لَهُ: سُهَيْلٌ، عَنِ الْحَسَنِ بْنِ الْحَسَنِ بْنِ عَلِيٍّ،* قَالَ: رَأَى قَوْمًا عِنْدَ الْقَبْرِ فَنَهَاهُمْ وَقَالَ: إِنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ: «لَا تَتَّخِذُوا قَبْرِي عِيدًا، وَلَا تَتَّخِذُوا بُيُوتَكُمْ قُبُورًا، وَصَلُّوا عَلِيَّ حَيْثُمَا كُنْتُمْ، فَإِنَّ صَلَاتَكُمْ تَبْلُغُنِي»
ഹസനു ബ്നു  ഹസനി ബ്നു അലിയിൽ നിന്ന് നിവേദനം: അദ്ദേഹം (നബി ﷺ യുടെ) ഖബറിനരികിൽ ഒരു കൂട്ടം ആളുകളെ കാണാനിടയായി. അപ്പോൾ അദ്ദേഹം അവരെ വിലക്കുകയും ഇപ്രകാരം പറയുകയും ചെയ്തു: തീർച്ചയായും നബി ﷺ അരുളിയിരിക്കുന്നു: "നിങ്ങൾ എന്റെ ഖബ്റിനെ ഒരു പെരുന്നാൾ കേന്ദ്രമാക്കരുത് (ആഘോഷസ്ഥലമാക്കരുത്). നിങ്ങളുടെ വീടുകളെ നിങ്ങൾ ശ്മശാനങ്ങളാക്കുകയും ചെയ്യരുത്. നിങ്ങൾ എവിടെയായിരുന്നാലും എന്റെ മേൽ സ്വലാത്ത് ചൊല്ലുക; കാരണം തീർച്ചയായും നിങ്ങളുടെ സ്വലാത്ത് എനിക്ക് എത്തിച്ചേരുന്നതാണ്."

https://shamela.ws/book/11620/709#p1

ഇബ്നു തൈമിയ്യ (റ) യുടെ ഇഖ്തിളാഉ സ്സ്വിറാത്വിൽ മുസ്‌തഖീം എന്ന ഗ്രന്ഥത്തിൽ നിന്ന് :
وَرَوَى سَعِيدُ (ابْنُ مَنْصُورٍ) فِي سُنَنِهِ، حَدَّثَنَا حِبَّانُ بْنُ عَلِيٍّ، حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ عَجْلَانَ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ مَوْلَى الْمَهْرِيِّ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ: «لَا تَتَّخِذُوا بَيْتِي عِيدًا، وَلَا بُيُوتَكُمْ قُبُورًا، وَصَلُّوا عَلَيَّ حَيْثُمَا كُنْتُمْ، فَإِنَّ صَلَاتَكُمْ تَبْلُغُنِي».
​സഈദ് ബിൻ മൻസൂർ (റ)  അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ 'സുനൻ' എന്ന ഗ്രന്ഥത്തിൽ നിവേദനം ചെയ്യുന്നു:  അബൂസഈദ് മൗലൽ മഹ്‌രിയിൽ നിന്ന്  : "അല്ലാഹുവിൻ്റെ റസൂൽ ﷺ പറഞ്ഞു: "നിങ്ങൾ എൻ്റെ വീടിനെ ഒരു പെരുന്നാൾ സ്ഥലമാക്കരുത്, നിങ്ങളുടെ വീടുകളെ ഖബറുകളാക്കുകയും ചെയ്യരുത്. നിങ്ങൾ എവിടെയായിരുന്നാലും എൻ്റെ മേൽ സ്വലാത്ത് ചൊല്ലിക്കൊള്ളുക, കാരണം തീർച്ചയായും
(എവിടെ നിന്നാണെങ്കിലും) നിങ്ങളുടെ സ്വലാത്ത് എനിക്ക് ലഭിക്കുന്നതാണ്."
​وَقَالَ سَعِيدُ (بْنُ مَنْصُورٍ): حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ مُحَمَّدٍ، أَخْبَرَنِي سُهَيْلُ بْنُ أَبِي سُهَيْلٍ قَالَ: رَآنِي الْحَسَنُ بْنُ الْحَسَنِ بْنِ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ عِنْدَ الْقَبْرِ، فَنَادَانِي، وَهُوَ فِي بَيْتِ فَاطِمَةَ يَتَعَشَّى. فَقَالَ: هَلُمَّ إِلَى الْعَشَاءِ؟ فَقُلْتُ: لَا أُرِيدُهُ. فَقَالَ: مَا لِي رَأَيْتُكَ عِنْدَ الْقَبْرِ؟ فَقُلْتُ: سَلَّمْتُ عَلَى النَّبِيِّ ﷺ فَقَالَ: إِذَا دَخَلْتَ الْمَسْجِدَ فَسَلِّمْ. ثُمَّ قَالَ: إِنَّ رَسُولُ اللهِ ﷺ قَالَ: «لَا تَتَّخِذُوا بَيْتِي عِيدًا، وَلَا تَتَّخِذُوا بُيُوتَكُمْ مَقَابِرَ، لَعَنَ اللهُ الْيَهُودَ اتَّخَذُوا قُبُورَ أَنْبِيَائِهِمْ مَسَاجِدَ، وَصَلُّوا عَلَيَّ فَإِنَّ صَلَاتَكُمْ تَبْلُغُنِي حَيْثُمَا كُنْتُمْ» [قَالَ حَسَنُ بْنُ حَسَنِ بْنِ عَلِيٍّ: مَا أَنْتُمْ وَمَنْ بِالْأَنْدَلُسِ إِلَّا سَوَاءٌ].
​സുഹൈൽ പറഞ്ഞു: "ഹസൻ ബിൻ ഹസൻ ബിൻ അലി ബിൻ അബീത്വാലിബ്(റ) എന്നെ ഖബറിനടുത്ത് വെച്ച് കണ്ടു. അദ്ദേഹം ഫാത്വിമ(റ)യുടെ വീട്ടിലിരുന്ന് അത്താഴം കഴിക്കുകയായിരുന്നു. അദ്ദേഹം എന്നെ വിളിച്ചു പറഞ്ഞു: "അത്താഴം കഴിക്കാൻ വരൂ." ഞാൻ പറഞ്ഞു: "എനിക്ക് വേണ്ട." അപ്പോൾ അദ്ദേഹം ചോദിച്ചു: "ഞാൻ താങ്കളെ നബിയുടെ ഖബറിനടുത്ത് കണ്ടല്ലോ;  എന്താണ് കാര്യം❓" ഞാൻ പറഞ്ഞു: "ഞാൻ നബി ﷺ ക്ക് സലാം ചൊല്ലിയതാണ്." അപ്പോൾ അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു: " താങ്കൾ മസ്ജിദിൽ പ്രവേശിക്കുമ്പോൾ സലാം ചൊല്ലുക." ശേഷം അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു: തീർച്ചയായും അല്ലാഹുവിൻ്റെ റസൂൽ ﷺ പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്: "നിങ്ങൾ എൻ്റെ വീടിനെ ഒരു പെരുന്നാൾ സ്ഥലമാക്കരുത്, നിങ്ങളുടെ വീടുകളെ ഖബറിടങ്ങളാക്കുകയും ചെയ്യരുത്. അല്ലാഹു യഹൂദന്മാരെ ശപിച്ചിരിക്കുന്നു- അവർ തങ്ങളുടെ പ്രവാചകന്മാരുടെ ഖബറുകളെ ആരാധനാലയങ്ങളാക്കി. നിങ്ങൾ എൻ്റെ മേൽ സ്വലാത്ത് ചൊല്ലുക, കാരണം നിങ്ങൾ എവിടെയായിരുന്നാലും നിങ്ങളുടെ സ്വലാത്ത് എനിക്ക് ലഭിക്കുന്നതാണ്." [ഹസൻ ബിൻ ഹസൻ ബിൻ അലി പറഞ്ഞു: നിങ്ങളും അന്തലൂസിൽ (സ്പെയിനിൽ) ഉള്ളവരും ഇക്കാര്യത്തിൽ ഒരുപോലെയാണ്- അതായത് സ്പെയിനിൽ നിന്ന് നബിക്ക് സലാം ചൊല്ലിയാലും നബിയുടെ ഖബറിൻ്റെ അടുത്ത് ചെന്ന് ചൊല്ലിയാലും സമമാണ് എന്നർഥം].
​فَهَذَانِ الْمُرْسَلَانِ مِنْ هَذَيْنِ الْوَجْهَيْنِ الْمُخْتَلِفَيْنِ يَدُلَّانِ عَلَى ثُبُوتِ الْحَدِيثِ، لَا سِيَّمَا وَقَدْ احْتَجَّ مَنْ أَرْسَلَهُ بِهِ وَذَلِكَ يَقْتَضِي ثُبُوتَهُ عِنْدَهُ، وَلَوْ لَمْ يَكُن_ رُوِيَ مِنْ وُجُوهٍ مُسْنَدَةٍ غَيْرِ هَذَيْنِ. فَكَيْفَ وَقَدْ تَقَدَّمَ مُسْنَدًا؟.
​വ്യത്യസ്തമായ ഈ രണ്ട് വഴികളിലൂടെ വന്ന ഈ രണ്ട് മുർസലായ ഹദീസുകൾ ഈ ഹദീസിൻ്റെ സ്ഥിരീകരണത്തെയാണ് വ്യക്തമാക്കുന്നത്. പ്രത്യേകിച്ച്, ഇത് മുർസലായി ഉദ്ധരിച്ചവർ തന്നെ ഇതിനെ പ്രമാണമായി സ്വീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്, ഇത് അവരുടെ അടുക്കൽ ഈ ഹദീസ് സ്ഥിരപ്പെട്ടതാണെന്ന് വ്യക്തമാക്കുന്നു; ഈ രണ്ട് വഴികളല്ലാതെ മറ്റ് മുസ്‌നദായ വഴികളിലൂടെ ഇത് ഉദ്ധരിക്കപ്പെട്ടിട്ടില്ലെങ്കിൽ പോലും ഇത് മതിയാകുമായിരുന്നു. അപ്പോൾ പിന്നെ, ഇതിനുമുമ്പ് ഇത് മുസ്‌നദായി ഉദ്ധരിക്കപ്പെട്ടിട്ടുള്ള സ്ഥിതിക്ക് പറയേണ്ടതുണ്ടോ❓⁉️.
​وَوَجْهُ الدَّلَالَةِ: أَنَّ قَبْرَ رَسُولِ اللهِ ﷺ أَفْضَلُ قَبْرٍ عَلَى وَجْهِ الْأَرْضِ، وَقَدْ نَهَى عَنْ اتِّخَاذِهِ عِيدًا. فَقَبْرُ غَيْرِهِ أَوْلَى بِالنَّهْيِ كَائِنًا مَنْ كَانَ، ثُمَّ إِنَّهُ قَرَنَ ذَلِكَ بِقَوْلِهِ ﷺ: «وَلَا تَتَّخِذُوا بُيُوتَكُمْ قُبُورًا» أَيْ لَا تُعَطِّلُوهَا عَنْ الصَّلَاةِ فِيهَا وَالدُّعَاءِ وَالْقِرَاءَةِ، فَتَكُونُ بِمَنْزِلَةِ الْقُبُورِ، فَأَمَرَ بِتَحَرِّي الْعِبَادَةِ فِي الْبُيُوتِ، وَنَهَى عَنْ تَحَرِّيهَا عِنْدَ الْقُبُورِ، عَكْسَ مَا يَفْعَلُهُ الْمُشْرِكُونَ مِنَ النَّصَارَى وَمَنْ تَشَبَّهَ بِهِمْ.
​ഇതിൽ നിന്നുള്ള തെളിവിൻ്റെ വശം ഇതാണ്: അല്ലാഹുവിൻ്റെ റസൂൽ ﷺ യുടെ ഖബറിടമാണ് ഭൂമിയിലെ ഏറ്റവും ഉത്തമമായ ഖബ്ർ. എന്നിട്ടും അത് പെരുന്നാൾ സ്ഥലമാക്കുന്നതിനെ അവിടുന്ന് വിലക്കിയിരിക്കുന്നു. അങ്ങനെയെങ്കിൽ മറ്റാരുടേതുമാകട്ടെ, മറ്റുള്ളവരുടെ ഖബറുകൾ അപ്രകാരം മാറ്റുന്നത് വിലക്കപ്പെടാൻ കൂടുതൽ അർഹതയുള്ളjതാണ്. കൂടാതെ, അവിടുന്ന് അതിനോടൊപ്പം ചേർത്തു പറഞ്ഞു: "നിങ്ങളുടെ വീടുകളെ നിങ്ങൾ ഖബറുകളാക്കരുത്." അതായത്, അവിടെ നമസ്കരിക്കുന്നതും ദുആഉ ചെയ്യുന്നതും ഖുർആൻ ഓതുന്നതും ഉപേക്ഷിച്ച് അവയെ ഖബറുകൾക്ക് സമാനമാക്കരുത്. അങ്ങനെ വീടുകളിൽ വെച്ച് ഇബാദത്തുകൾ ചെയ്യാൻ അവിടുന്ന് കൽപ്പിക്കുകയും, ഖബറുകൾക്ക് സമീപം വെച്ച് മനപ്പൂർവ്വം ഇബാദത്തുകൾ ചെയ്യുന്നത് വിലക്കുകയും ചെയ്തു. ഇത് നസ്വാറാക്കളായ മുശ്‌രിക്കുകളും അവരോട് സാദൃശ്യം പുലർത്തുന്നവരും ചെയ്യുന്നതിന് നേർവിപരീതമാണ്.
​وَفِي الصَّحِيحَيْنِ عَنِ ابْنِ عُمَرَ رَضِيَ اللهُ عَنْهُمَا أَنَّ النَّبِيَّ ﷺ قَالَ: «اجْعَلُوا مِنْ صَلَاتِكُمْ فِي بُيُوتِكُمْ، وَلَا تَتَّخِذُوهَا قُبُورًا».
​ബുഖാരിയിലും മുസ്‌ലിമിലും ഇബ്‌നു ഉമർ(റ)വിൽ നിന്ന് നിവേദനം: നബി ﷺ പറഞ്ഞു: "നിങ്ങളുടെ നമസ്കാരങ്ങളിൽ ചിലത് നിങ്ങളുടെ വീടുകളിലാക്കുക, അവയെ നിങ്ങൾ ഖബറുകളാക്കരുത്."
​وَرَوَى مُسْلِمٌ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنِ النَّبِيِّ ﷺ قَالَ: «لَا تَجْعَلُوا بيُوتَكُمْ مَقَابِرَ، فَإِنَّ الشَّيْطَانَ يَفِرُّ مِنَ الْبَيْتِ الَّذِي يَسْمَعُ سُورَةَ الْبَقَرَةِ تُقْرَأُ فِيهِ» ثُمَّ إِنَّهُ ﷺ أَعْقَبَ النَّهْيَ عَنْ اتِّخَاذِهِ عِيدًا بِقَوْلِهِ: «صَلُّوا عَلَيَّ فَإِنَّ صَلَاتَكُمْ تَبْلُغُنِي حَيْثُمَا كُنْتُمْ»، وَفِي الْحَدِيثِ الْآخَرِ: «فَإِنَّ تَسْلِيمَكُمْ يَبْلُغُنِي أَيْنَمَا كُنْتُمْ» يُشِيرُ بِذَلِكَ ﷺ إِلَى أَنَّ مَا يَنَالُنِي مِنْكُمْ مِنَ الصَّلَاةِ وَالسَّلَامِ يَحْصُلُ مَعَ قُرْبِكُمْ مِنْ قَبْرِي وَبُعْدِكُمْ مِنْهُ فَلَا حَاجَةَ بِكُمْ إِلَى اتِّخَاذِهِ عِيدًا.
​ഇമാം മുസ്‌ലിം അബൂഹുറൈറ(റ)വിൽ നിന്ന് നിവേദനം ചെയ്യുന്നു, നബി ﷺ പറഞ്ഞു: "നിങ്ങളുടെ വീടുകളെ നിങ്ങൾ ശ്മശാനങ്ങളാക്കരുത്. തീർച്ചയായും സൂറത്തുൽ ബഖറ ഓതപ്പെടുന്നത് കേൾക്കുന്ന വീട്ടിൽ നിന്ന് പിശാച് ഓടിപ്പോകുന്നതാണ്." പിന്നീട് അവിടുന്ന് ﷺ അവിടുത്തെ ഖബറിടം പെരുന്നാൾ സ്ഥലമാക്കുന്നതിനെ വിലക്കിയതിന് തൊട്ടുപിന്നാലെ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു: "നിങ്ങൾ എൻ്റെ മേൽ സ്വലാത്ത് ചൊല്ലുക, കാരണം നിങ്ങൾ എവിടെയായിരുന്നാലും നിങ്ങളുടെ സ്വലാത്ത് എനിക്ക് ലഭിക്കുന്നതാണ്." മറ്റൊരു ഹദീസിൽ ഇങ്ങനെയുമുണ്ട്: "തീർച്ചയായും നിങ്ങളുടെ സലാം നിങ്ങൾ എവിടെയായിരുന്നാലും എനിക്ക് ലഭിക്കുന്നതാണ്." ഇതിലൂടെ നബി ﷺ സൂചിപ്പിക്കുന്നത്, നിങ്ങളിൽ നിന്ന് എനിക്ക് ലഭിക്കുന്ന സ്വലാത്തും സലാമും നിങ്ങൾ എൻ്റെ ഖബറിന് അരികിലായിരിക്കുമ്പോഴും അതിൽ നിന്ന് അകലെയായിരിക്കുമ്പോഴും ഒരേപോലെ ലഭിക്കുന്നതാണ് എന്നാണ്. അതിനാൽ അതിനെ ഒരു പെരുന്നാൾ സ്ഥലമാക്കേണ്ട ആവശ്യം നിങ്ങൾക്കില്ല.
​وَالْأَحَادِيثُ عَنْهُ بِأَنَّ صَلَاتَنَا وَسَلَامَنَا تُعْرَضُ عَلَيْهِ كَثِيرَةٌ.
​നമ്മുടെ സ്വലാത്തും സലാമും അവിടുത്തെ മുന്നിൽ സമർപ്പിക്കപ്പെടുമെന്നതിനെക്കുറിച്ച് നബി ﷺ യിൽ നിന്നുള്ള ഹദീസുകൾ നിരവധിയാണ്.

*ഖബ്റുകളോ മഖാമു ഇബ്രാഹീമോ പോലും തൊട്ടുമുത്തൽ അനുവദനീയമല്ല*

ഇബ്നു തൈമിയ്യ (റ) യുടെ ജാമിഉൽ മസാഇൽ എന്ന കിതാബിൽ നിന്ന് :
https://share.google/8ArfZWamxA0LSmc7X
.............وَكَذَلِكَ مَقَامُ إِبْرَاهِيمَ الَّذِي قَالَ اللَّهُ تَعَالَى فِيهِ: وَاتَّخِذُوا مِنْ مَقَامِ إِبْرَاهِيمَ مُصَلًّى لَمْ يَسْتَلِمْهُ النَّبِيُّ ﷺ وَلَمْ يُقَبِّلْهُ، وَلَا يُشْرَعُ ذَلِكَ فِيهِ بَلْ يُنْهَى عَنْهُ بِاتِّفَاقِ الْعُلَمَاءِ. فَإِذَا كَانَ مَقَامُ إِبْرَاهِيمَ الَّذِي ذَكَرَهُ اللَّهُ تَعَالَى فِي الْقُرْآنِ لَا يُشْرَعُ أَنْ يَتَمَسَّحَ الْعَبْدُ بِهِ فَكَيْفَ سَائِرُ الْمَقَامَاتِ وَالْمَشَاهِدِ الَّتِي يُقَالُ: إِنَّهَا أَثَرُ بَعْضِ الْأَنْبِيَاءِ وَالصَّالِحِينَ؟.
...............​അതുപോലെ തന്നെയാണ് മഖാമു ഇബ്രാഹീമിന്റെ കാര്യവും, അതിനെക്കുറിച്ച് അല്ലാഹു തആലാ പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു: "നിങ്ങൾ മഖാമു ഇബ്രാഹീമിനെ നിസ്കാര സ്ഥലമാക്കുക." നബിﷺ അത് തൊട്ടുതടവുകയോ ചുംബിക്കുകയോ ചെയ്തിട്ടില്ല. അവിടെ അങ്ങനെ ചെയ്യുന്നത് ഇസ്‌ലാമിൽ നിയമമാക്കപ്പെട്ടിട്ടില്ല എന്ന് മാത്രമല്ല, പണ്ഡിതന്മാരുടെ ഏകോപിച്ച അഭിപ്രായപ്രകാരം അത് വിലക്കപ്പെട്ടതുമാണ്. അല്ലാഹു തആലാ ഖുർആനിൽ പരാമർശിച്ച മഖാമു ഇബ്രാഹീമിൽ പോലും ഒരു ദാസൻ തൊട്ടുതടവി ബറകത്തെടുക്കൽ നിയമമാക്കപ്പെട്ടിട്ടില്ലെങ്കിൽ, ചില നബിമാരുടെയും സജ്ജനങ്ങളുടെയും അവശിഷ്ടങ്ങളാണെന്ന് പറയപ്പെടുന്ന മറ്റു മഖാമുകളുടെയും സ്മാരകങ്ങളുടെയും അവസ്ഥ പിന്നെ എങ്ങനെയായിരിക്കും❓ (അത് തൊട്ട് മുത്തൽ തീരെ പാടില്ല എന്ന് വ്യക്തം).
​وَإِذَا كَانَ قَبْرُ نَبِيِّنَا لَا يُشْرَعُ بِاتِّفَاقِ الْمُسْلِمِينَ بِأَنْ يُقَبَّلَ أَوْ يُتَمَسَّحَ بِهِ، فَكَيْفَ بِقَبْرِ غَيْرِهِ؟ وَفِي سُنَنِ أَبِي دَاوُدَ عَنْهُ ﷺ أَنَّهُ قَالَ: "لَا تَتَّخِذُوا قَبْرِي عِيدًا، وَلَا تَتَّخِذُوا بُيُوتَكُمْ مَقَابِرَ". وَقَالَ أَيْضًا: "صَلُّوا عَلَيَّ حَيْثُمَا كُنْتُمْ، فَإِنَّ صَلَاتَكُمْ تَبْلُغُنِي".
​മുസ്‌ലിംകളുടെ ഏകോപിച്ച അഭിപ്രായപ്രകാരം നമ്മുടെ നബിﷺയുടെ ഖബർ പോലും ചുംബിക്കാനോ തൊട്ടുതടവാനോ പാടുള്ളതല്ലെങ്കിൽ, മറ്റുള്ളവരുടെ ഖബറുകളുടെ കാര്യത്തിൽ അത് പിന്നെ എങ്ങനെയാണ് അനുവദനീയമാവുക❓ സുനനു അബീദാവൂദിൽ നബിﷺയിൽ നിന്ന് ഉദ്ധരിക്കപ്പെടുന്നു : അവിടുന്ന് പറഞ്ഞു: "നിങ്ങൾ എന്റെ ഖബറിനെ ഒരു ആഘോഷസ്ഥലമാക്കരുത്, നിങ്ങളുടെ വീടുകളെ ശ്മശാനങ്ങളുമാക്കരുത്." അവിടുന്ന് വീണ്ടും പറഞ്ഞു: "നിങ്ങൾ എവിടെയായിരുന്നാലും എന്റെ മേൽ സ്വലാത്ത് ചൊല്ലുക, കാരണം നിങ്ങളുടെ സ്വലാത്ത് എനിക്ക് ലഭിക്കുന്നതാണ് ( നിങ്ങൾ എവിടെയാണെങ്കിലും)."
​وَلِهَذَا رَأَى عَبْدُ اللَّهِ بْنُ حَسَنِ بْنِ حُسَيْنِ بْنِ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ رَجُلًا يُكْثِرُ الِاخْتِلَافَ إِلَى قَبْرِ النَّبِيِّ ﷺ، فَقَالَ: يَا هَذَا! إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ ﷺ قَالَ: "لَا تَتَّخِذُوا قَبْرِي عِيدًا، فَصَلُّوا عَلَيَّ حَيْثُمَا كُنْتُمْ، فَإِنَّ صَلَاتَكُمْ تَبْلُغُنِي"، فَمَا أَنْتَ وَرَجُلٌ بِالْأَنْدَلُسِ فِيهِ إِلَّا سَوَاءً. ذَكَرَهُ سَعِيدُ بْنُ مَنْصُورٍ فِي سُنَنِهِ، وَرَوَى بِنَحْوِ هَذَا الْمَعْنَى عَلِيُّ بْنُ الْحُسَيْنِ زَيْنُ الْعَابِدِينَ عَنْ أَبِيهِ الْحُسَيْنِ عَنْ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ. ذَكَرَهُ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الْوَاحِدِ الْمَقَدِّسِيُّ الْحَافِظُ فِي صَحِيحِهِ.
​ഇതുകൊണ്ടാണ് അബ്ദുള്ളാഹിബ്നു ഹസൻ ഇബ്നു ഹുസൈൻ ഇബ്നു അലി ഇബ്നു അബീത്വാലിബ്, നബിﷺയുടെ ഖബറിടത്തിലേക്ക് അടിക്കടി വന്നുപോകുന്ന ഒരു മനുഷ്യനെ കണ്ടപ്പോൾ ഇപ്രകാരം പറഞ്ഞത്: "ഹേ മനുഷ്യാ! തീർച്ചയായും അല്ലാഹുവിന്റെ റസൂൽ ﷺ പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു: 'നിങ്ങൾ എന്റെ ഖബറിനെ ആഘോഷസ്ഥലമാക്കരുത്, നിങ്ങൾ എവിടെയായിരുന്നാലും എന്റെ മേൽ സ്വലാത്ത് ചൊല്ലുക, കാരണം നിങ്ങളുടെ സ്വലാത്ത് എനിക്ക് ലഭിക്കുന്നതാണ്.' അതിനാൽ ഈ കാര്യത്തിൽ നീയും അന്തലൂസിലുള്ള (സ്പെയിൻ) ഒരു മനുഷ്യനും തുല്യരാണ് (അവിടെയിരുന്ന് ചൊല്ലിയാലും ഇവിടെ വന്നു ചൊല്ലിയാലും ഒരേപോലെ നബിക്ക് എത്തും)." സഈദ് ബ്നു മൻസൂർ തന്റെ സുനനിൽ ഇത് പരാമർശിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഇതേ അർത്ഥത്തിൽ അലി ഇബ്നുൽ ഹുസൈൻ സൈനുൽ ആബിദീൻ തന്റെ പിതാവായ ഹുസൈനിൽ നിന്നും, അദ്ദേഹം അലി ഇബ്നു അബീത്വാലിബിൽ നിന്നും നിവേദനം ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. അബൂ അബ്ദില്ലാഹ് മുഹമ്മദ് ബ്നു അബ്ദിൽ വാഹിദ് അൽമഖ്ദിസി അൽഹാഫിള് തന്റെ സ്വഹീഹിൽ  ഇത് ഉദ്ധരിച്ചിട്ടുണ്ട്.
​وَرُوِيَ عَنْهُ ﷺ أَنَّهُ قَالَ: "اللَّهُمَّ لَا تَجْعَلْ قَبْرِي وَثَنًا يُعْبَدُ، اشْتَدَّ غَضَبُ اللَّهِ عَلَى قَوْمٍ اتَّخَذُوا قُبُورَ أَنْبِيَائِهِمْ مَسَاجِدَ". رَوَاهُ مَالِكٌ فِي "الْمُوَطَّأِ"، وَعَنْ مَالِكٍ مُرْسَلًا وَمُسْنَدًا.
​നബിﷺയിൽ നിന്ന് ഇപ്രകാരവും നിവേദനം ചെയ്യപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു: അവിടുന്ന് പ്രാർത്ഥിച്ചു: "അല്ലാഹുവേ, എന്റെ ഖബറിനെ ആരാധിക്കപ്പെടുന്ന ഒരു വിഗ്രഹമാക്കരുതേ. തങ്ങളുടെ നബിമാരുടെ ഖബറുകളെ ആരാധനാലയങ്ങളാക്കിയ ജനതയുടെ മേൽ അല്ലാഹുവിന്റെ കോപം കഠിനമായിരിക്കുന്നു." ഇമാം മാലിക് തന്റെ 'മുവത്വ'യിൽ ഇത് നിവേദനം ചെയ്തിട്ടുണ്ട്, മാലികിൽ നിന്ന് മുർസലായും മുസ്‌നദായും ഇത് ഉദ്ധരിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്.